நியூரான்களின் வகைகள்:
அமைப்பின் அடிப்படையில் நியூரான்கள் மூன்று வகைப்படும்.
அவை
(i) ஒருமுனை நியூரான்கள்:
இவ்வகை நியூரான்களில் ஒருமுனை மட்டுமே சைட்டானில் இருந்து கிளைத்து காணப்படும். இதுவே ஆக்சான் மற்றும் டெண்ட்ரைட்டாக செயல்படும்.
வளர் கருவின் ஆரம்ப நிலையில் மட்டும் காணப்படும். முதிர் உயிரிகளில் காணப்படாது.
(ii) இருமுனை நியூரான்கள்:
சைட்டானிலிருந்து இரு நரம்புப் பகுதிகள் இருபுறமும் இணைக்கப்பட்டிருக்கும். ஒன்று ஆக்சானாகவும் மற்றொன்று டெண்ட்ரைட்டாகவும் செயல்படும்.
கண்ணின் விழித்திரையிலும், நாசித்துளையில் உள்ள ஆல்ஃபேக்டரி எபீதிலியத்திலும் காணப்படும்.
iii) பலமுனை நியூரான்கள்:
சைட்டானிலிருந்து பல டெண்ட்ரைட்டுகள் கிளைத்து ஒரு முனையிலும், ஆக்சான் ஒரு முனையிலும் காணப்படும்.
மூளையின் புறப்பரப்பான பெருமூளைப் புறணியில் காணப்படும்.

தண்டுவடம் :
1. தண்டுவடமானது குழல் போன்ற அமைப்பாக முதுகெலும்பின் உள்ளே முள்ளெலும்புத் தொடரின் நரம்புக் குழலுக்குள் அமைந்துள்ளது.
2. மூளையைப் போன்று தண்டுவடமும் மூவகை சவ்வுகளால் மூடப்பட்டுள்ளது.
3. இது முகுளத்தின் கீழ்ப்புறத்தில் தொடங்கி இடுப்பெலும்பின் கீழ்ப்புறம் வரை அமைந்துள்ளது.
4. தண்டுவடத்தின் கீழ்ப்புறம் குறுகிய மெல்லிய நார்கள் இணைந்தது போன்ற அமைப்பு காணப்படுகிறது. இது "ஃபைலம் டெர்மினலே" எனப்படுகிறது.
5. தண்டுவடத்தின் உட்புறம், தண்டுவடத் திரவத்தால் நிரம்பியுள்ள குழல் உள்ளது. இது மையக்குழல் (central canal) எனப்படுகிறது.
6. தண்டுவடத்தின் சாம்பல் நிறப் பகுதியானது ஆங்கில எழுத்தான "H" போன்று அமைந்துள்ளது.
7. "H" எழுத்தின் மேற்பக்க முனைகள் "வயிற்றுப்புறக் கொம்புகள்" (posterior horns) என்றும், கீழ்ப்பக்க முனைகள் "முதுகுப்புறக் கொம்புகள்" (anterior horns) என்றும் குறிப்பிடப்படுகிறது.
8. வயிற்றுப்புறக் கொம்புப்பகுதியில் கற்றையான நரம்பிழைகள் சேர்ந்து பரிவு நரம்புகளை உண்டாக்குகின்றன.
9. முதுகுப்புற கொம்பு பகுதிகளிலிருந்து வெளிப்புறமாக வரும் நரம்பிழைகள் எதிர்ப்பரிவு நரம்புகளை உண்டாக்குகின்றன. இவையிரண்டும் இணைந்து தண்டுவட நரம்புகளை (spinal nerves) உண்டாக்குகின்றன.
10. வெளிப்புற வெண்மை நிற பகுதி நரம்பிழைக் கற்றைகளைக் கொண்டுள்ளது.

நியூரான்:
நியூரான் அல்லது நரம்பு செல் என்பது நரம்பு மண்டலத்தின் அமைப்பு மற்றும் செயல் ரீதியான அடிப்படை அலகு ஆகும்.
மனித உடலின் மிக நீளமான செல் நரம்பு செல் ஆகும்.
நியூரான் என்பது மூன்று பகுதிகளைக் கொண்டது. அவை,
(i) சைட்டான்
(ii) டெண்ட்ரைட்டுகள்
(iii) ஆக்சான்
(i) சைட்டான்:
சைட்டான் என்பது செல் உடலம் அல்லது பெரிகேரியோன் என்றும் அழைக்கப்படும்.
இதன் மைய உட்கருவில் சைட்டோபிளாசம் நிரம்பியுள்ள பகுதி நியூரோபிளாசம் என்று அழைக்கப்படுகிறது.
இதனுள் அளவில் பெரிய நிசில் துகள்கள் நிரம்பியுள்ளன.
மேலும் மற்ற செல் நுண்ணுறுப்புகளான மைட்டோகாண்ட்ரியா, ரிபோசோம்கள், லைசோசோம்கள் மற்றும் எண்டோபிளாஸ வலைப்பின்னல் ஆகியவையும் சைட்டோபிளாசத்தில் உள்ளன.
நியூரான்கள் பகுப்படையும் தன்மையற்றவை.
சைட்டோபிளாசத்தினுள்ளே பல நுண் இழைகள் காணப்படுகின்றன.
அவை செல் உடலத்தின் வழியாக நரம்பு தூண்டல்களை முன்னும் பின்னும் கடத்துவதற்கு உதவுகின்றன.
(ii) டெண்ட்ரைட்டுகள்:
செல் உடலத்தின் வெளிப்புறமாக பல்வேறு கிளைத்த பகுதிகள் காணப்படுகின்றன.
இவை நரம்புத் தூண்டல்களை சைட்டானை நோக்கிக் கடத்துகின்றன.
பிற நரம்பு செல்களில் இருந்து பெறப்படும் சமிக்ஞைகளை உள்வாங்கிக் கொள்ளும் பரப்பினை அதிகமாக்குகின்றன.
(iii) ஆக்சான்:
ஆக்சான் என்பது தனித்த, நீளமான, மெல்லிய அமைப்பு ஆகும்.
ஆக்சானின் முடிவுப்பகுதி நுண்ணிய கிளைகளாகப் பிரிந்து குமிழ் போன்ற “சினாப்டிக் குமிழ்" பகுதிகளாக முடிகின்றது.
ஆக்சானின் பிளாஸ்மா சவ்வு, ஆக்ஸோலெம்மா என்றும், சைட்டோபிளாசம், ஆக்ஸோபிளாசம் என்றும் அழைக்கப்படும்.
இவை தூண்டல்களை சைட்டானில் இருந்து எடுத்துச் செல்கின்றன.
ஆக்சானின் மேற்புறம் ஒரு பாதுகாப்பு உறையால் போர்த்தப்பட்டுள்ளது. இவ்வுறை மைலின் உறை எனப்படும்.
இவற்றின் மேற்புறம் ஸ்வான் செல்களால் ஆன உறையால் பாதுகாக்கப்படுகிறது. இவ்வுறை நியூரிலெம்மா எனப்படும்.
மைலின் உறை தொடர்ச்சியாக இல்லாமல் குறிப்பிட்ட இடைவெளிகளுடன் அமைந்திருக்கிறது.
இந்த இடைவெளிகள் ரேன்வீரின் கணுக்கள் எனப்படுகின்றன.
இக்கணுக்களுக்கு இடையே உள்ள பகுதி கணுவிடைப் பகுதி எனப்படுகிறது.
மைலின் உறையானது ஒரு பாதுகாப்பு உறையாகச் செயல்பட்டு நரம்பு தூண்டல்கள் மிக விரைவாக கடத்தப்பட உதவுகிறது.
(iv) சினாப்ஸ்:
ஒரு நியூரானின் சினாப்டிக் குமிழ் பகுதிக்கும், மற்றொரு நியூரானின் டெண்ட்ரான் இணையும் பகுதிக்கும் இடையிலுள்ள இடைவெளிப் பகுதி சினாப்டிக் இணைவுப் பகுதி எனப்படுகிறது.

A என்பது : மூளைத் தண்டுவடத் திரவம் 
B என்பது : மையக் குழல் 
C என்பது : வயிற்றுப்புறக் கொம்புகள் 
D என்பது : முதுகுப்புறக் கொம்புகள்

(i) 'L' - நரம்பு செல் (அ) நியூரான்
(ii) “M” ஆக்சான் மற்றும் ”N’ டெண்ட்ரைட்டுகள்
(iii) “O” சினாப்ஸ்
(iv) “P” அசிட்டைல்கோலின்

தானியங்கு நரம்பு மண்டலத்தில் பரிவு நரம்புகளும், எதிர்ப் பரிவு நரம்புகளும் இரு பகுதிகளாகும். 

(i) EEG என்பது எலக்ட்ரோ என்செஃப்லோகிராம். இது மூளையில் உண்டாகக் கூடிய மின் அதிர்வுகளை பதிவு செய்யும் கருவி.
(ii) இது மூளையின் செயல்பாட்டில் ஏற்படும் சாதாரண மூளை அலைகளை கண்டுணரவும், மூளையில் ஏற்படும் உடனடி மாற்றங்கள், மூளைக்கட்டி, தலையில் ஏற்படும் காயங்கள், வலிப்பு போன்ற நோய்களை கண்டுணரவும் பயன்படுகிறது. 

பெருமூளையின் கதுப்புகள், முன்புறக் கதுப்பு, பக்கவாட்டுக் கதுப்பு, மேற்புறக் கதுப்பு மற்றும் பின்புறக் கதுப்பு என்று பிரிக்கப்பட்டுள்ளது.

(i) உணர்ச்சி அல்லது உட்செல் நரம்பு செல்கள்.
(ii) இயக்க அல்லது வெளிச்செல் நரம்பு செல்கள்.
(iii) சங்கம நரம்பு செல்கள்