1) ஒரு கணக்காண்டிற்குரிய தொகை மட்டுமே பகுப்பாய்விற்கு எடுத்துக் கொள்ளப்படுமானால் அது செங்குத்துப் பகுப்பாய்வு என்றழைக்கப்படும். இங்கு ஒரே கணக்காண்டிலுள்ள நிதி அறிக்கைகளின் பல்வேறு விவரங்களுக்கிடையே தொடர்பு ஏற்படுத்துகிறது.
2) பொது அளவு அறிக்கை தயாரித்தல், விகிதங்கள் கணக்கிடுதல் ஆகியவை செங்குத்துப் பகுப்பாய்விற்கான எடுத்துக்காட்டுகள் ஆகும்.

1) பல ஆண்டுகளுக்கான தொகைகளைப் பகுப்பாய்வு செய்வதற்கு எடுத்துக் கொண்டால், அப்பகுப்பாய்வு கிடைமட்ட பகுப்பாய்வு என்றழைக்கப்படும்.
2) பொதுவாக, ஒரு ஆண்டானது அடிப்படை ஆண்டாக எடுத்துக் கொள்ளப்பட்டு பிற ஆண்டுகளுடனான தொகை அடிப்படை ஆண்டுடன் ஒப்பீடு செய்யப்படுகிறது.
3) ஒப்பீடு அறிக்கைகள், மற்றும் போக்கு சதவீதங்கள் போன்றவை கிடைமட்ட பகுப்பாய்விற்கான எடுத்துக்காட்டுகள் ஆகும்.

நிதிநிலை அறிக்கையில் காணப்படும் பல்வேறு விவரங்களுக்கிடையேயான தொடர்புகளை கண்டறிந்து, மதிப்பிட்டு ஒப்பீடு செய்வதே நிதிநிலை அறிக்கை பகுப்பாய்வு ஆகும். இது வணிக நிறுவனத்தின் செயல்பாடுகளையும், நிதி நிலையையும் புரிந்து கொள்வதற்கு வழி செய்கிறது.

"நிதி" என்பது நடைமுறை முதலைக் குறிப்பதாகும். நடைமுறை முதல் என்பது நடப்புப் பொறுப்புகளை விட அதிகமாக உள்ள நடப்புச் சொத்துகளைக் குறிப்பதாகும். ஓட்டம் என்பது இயக்கம் என்பதைக் குறிக்கும்.

நிதிநிலை அறிக்கை பகுப்பாய்விற்கு பயன்படுத்தப்படும் கருவிகளில் பொதுவானவை
பின்வருமாறு:
1) ஒப்பீட்டு அறிக்கை 
2) பொது அளவு அறிக்கைகள் 
3) போக்குப் பகுப்பாய்வு 
4) நிதி ஓட்டப் பகுப்பாய்வு 
5) ரொக்க ஓட்டப் பகுப்பாய்வு 

நிதிநிலை அறிக்கை பகுப்பாய்வின் குறைபாடுகள்:
1) பணம்சாரா தகவல்கள் புறக்கணிப்பு விலை நிலை மாற்றங்கள் புறக்கணிப்பு போன்ற நிதிநிலை அறிக்கைகளில் காணப்படும் எல்லா குறைபாடுகளும் நிதிநிலை அறிக்கை பகுப்பாய்விலும் காணப்படுகின்றன.
2) நிதிநிலை அறிக்கை பகுப்பாய்வு என்பது வழிதானே தவிர இதுவே முடிவில்லை. அதாவது இது மேலாண்மை மற்றும் பிற பங்குதாரர்களுக்கான ஒரு கருவியே ஆகும்.
3) நிதிநிலை அறிக்கை பகுப்பாய்வு செய்வதற்கு நிபுணத்துவ அறிவு தேவையானதாகும்.
4) பகுப்பாய்வு செய்யப்பட்ட தகவல்களை பற்றி வெவ்வேறு வல்லுனர்களால் வெவ்வேறு கருத்துகள் தரப்படுவதால் உய்த்துணர்தல் என்பது தனிப்பட்ட முடிவுகளை உள்ளடக்கியதாகும்.

நிதிநிலை அறிக்கை பகுப்பாய்வின் நோக்கங்கள்:
1) வருவாயீட்டும் தன்மை மற்றும் இலாபமீட்டும் திறனை ஆய்வு செய்வதற்காக.
2) நீண்டகால மற்றும் குறுகிய கால கடனைத் தீர்க்கும் திறன் பற்றி அறிய 
3) சொத்துகளை பயன்படுத்துவதிலும், செயல்பாடுகளிலும் ஆற்றலைத் தீர்மானிப்பதற்கு 
4) நிர்வாகம் மற்றும் பணியாளர்களின் திறமையைத் தீர்மானிப்பதற்கு 
5) உற்பத்தி, மற்றும் விற்பனையின் போக்கினைத் தீர்மானிப்பதற்கு 
6) எதிர்கால முன்கணிப்பு மற்றும் திட்டப் பட்டியல் தயாரிப்பதற்கு 
7) நிறுவனத்திற்குள்ளேயும், பிற நிறுவனங்களோடும் ஒப்பீடு செய்வதற்கு.

நிறுமங்களின் நிதிநிலை அறிக்கைகள் தயாரிக்கப்படும்போது இந்திய நிறுமச்சட்டம் 2013-ன் படி பின்வரும் விதிமுறைகள் பின்பற்றப்பட வேண்டும்.
1) பிரிவு 2(40)ன் படி நிதிநிலை அறிக்கைகள் என்பது இருப்புநிலைக்குறிப்பு, இலாபநட்டக் கணக்கு /வருவாய் செலவினக் கணக்கு, ரொக்க ஓட்ட அறிக்கை, பங்கு மூலதனத்தின் மாற்றம் குறித்த அறிக்கை மற்றும் மேற்கண்டவைகளின் விளக்கக் குறிப்பு ஏதேனும் இருந்தால் அவற்றையும் குறிக்கும்.
2) இந்திய நிறுமச்சட்டம் 2013 பிரிவு 129 (1)-ன் படி நிதிநிலை அறிக்கைகள், நிறும நடவடிக்கைகளின் உண்மையான, நியாயமான நிலையை எடுத்துக்காட்டுவதற்காகவும், பிரிவு 133 ல் கொடுக்கப்பட்டுள்ள தரநிலைகளின் படியும் இருக்க வேண்டும் என்று கூறுகிறது.
3) மேலும், பிரிவு 129 (1)-ன் படி நிதிநிலை அறிக்கைகள் இந்திய நிறுமச்சட்டம் 2013 பட்டியல் III -ல் கொடுக்கப்பட்டுள்ள படிவத்தின் படியே தயாரிக்கப்பட வேண்டும் எனவும் கூறுகிறது.

நிதிநிலை அறிக்கைகள் வியாபார நிறுவனத்தின் இயக்க முடிவுகள் மற்றும் நிதிநிலையை வெளிப்படுத்துகின்றன. பல்வேறு பயனீட்டாளர்களுக்கான நிதிநிலை அறிக்கைகளின் முக்கியத்துவம் பின்வருமாறு:
1) மேலாண்மைக்கு : நிதி நிலை அறிக்கைகளானது முடிவுகளை எடுப்பதற்கும் மற்றும் பல்வேறு துறைகளில் வணிக நடவடிக்கைகளைக் கட்டுப்படுத்துவதற்கும் தேவையானத் தகவல்களை மேலாண்மைக்குத் தருகிறது.
2) பங்குதாரர்களுக்கு: வணிக நிறுவனம் வளர்ச்சிக்கு தேவையான ஆதாரங்களைக் கொண்டுள்ளதா மற்றும் தொடர்ந்து பங்குதாரராக நீடிப்பதா என்பதை முடிவு செய்யவும் பங்குதாரர்களுக்கு நிதிநிலை அறிக்கைகள் உதவியாக இருக்கின்றன.
3) எதிர்கால முதலீட்டாளர்களுக்கு: பத்திரங்களை மதிப்பீடு செய்து அவற்றை பிற தொழிலமைப்புகளின் பத்திரங்களோடு ஒப்பீடு செய்து அதனடிப்படையில் தங்கள் முதலீடுகள் மீதான முடிவினை எடுப்பதற்கு நிதிநிலை அறிக்கைகள் பயனுள்ளதாக இருக்கின்றன.

நிதி நிலை அறிக்கைகளின் இயல்புகள் பின்வருமாறு:
1) நிதிநிலை அறிக்கைகள், ஒரு கணக்காண்டின் இறுதியில் கணக்கேடுகளில் பதிவு செய்யப்பட்ட நடவடிக்கைகளின் அடிப்படையில் தயாரிக்கப்படுகின்றன.
2) இவ்வறிக்கைகள், ஒட்டுமொத்த நிறுவனத்திற்கும் தயாரிக்கப்படுகின்றன.
3) ஒரே தன்மையுடைய தகவல்களை அதாவது நிலைச்சொத்துகள் மற்றும் நடப்புச் சொத்துகள் போன்று குழுமப்படுத்துதல் மூலமாக அர்த்தமுள்ள தகவல்களைத் தருகிறது.
4) புராதன அடக்கவிலை அடிப்படையில் நிதிநிலை அறிக்கைகள் தயாரிக்கப்படுகின்றன.
5) நிதிநிலை அறிக்கையானது சில நிகழ்வுகளில் தனிப்பட்ட முடிவுகளை உள்ளடக்கியதாகும். எடுத்துக்காட்டாக தேய்மானம் நீக்கும் முறை மற்றும் காப்பு சதவீதம் முடிவு செய்தல்.