1. ஒரு பொருள் எந்த ஒரு நிரந்தரமான வேதி மாற்றத்திற்கும் உட்படாமல் வினையின் வேகத்தினை மட்டும் மாற்றி அமைக்குமானால் அது வினைவேக மாற்றி எனப்படும்.
2. வினைவேக மாற்றிகள் வேதி வினைகளில் பங்கேற்றால், வினையின் இறுதியில் மீளவும் பெறப்படுகின்றன.
3. வினைவேக மாற்றி வினையின் கிளர்வு ஆற்றலைக் குறைக்கிறது. எனவே, ஆற்றல் தடையினை கடந்து சென்று விளைபொருளாக மாறும் வினைபடு மூலக்கூறுகளின் எண்ணிக்கை அதிகரிக்கின்றன. இதனால் வினைவேகமும் அதிகரிக்கின்றன.
செயல்பாடு:
1. இரு சோதனைக் குழாய்களை எடுத்துக் கொண்டு A மற்றும் B எனப் பெயரிடுக. 7 ml 0.1 N ஆக்சாலிக் அமிலக் கரைசல் 5 ml 0.1-N KMnO₄ 5 ml 2N நீர்த்த H₂SO₄ கரைசல் ஆகியனவற்றை இரு சோதனைக் குழாய்களிலும் எடுத்துக் கொள்ளவும்.
2. இரு சோதனைக் குழாய்களிலும் உள்ள கரைசல்கள் இளஞ்சிவப்பு நிறத்திலிருக்கும்.
3. சிறிதளவு மாங்கனீஸ் சல்பேட் படிகங்களை A சோதனைக் குழாயிலிடவும். இளஞ்சிவப்பு நிறமானது மறையத் துவங்கி இறுதியில் முழுவதும் மறைகிறது.
4. ஏனெனில் இந்நிகழ்வில் MnSO₄ வினைவேக மாற்றியாக செயல்பட்டு MnO₄ ஆல் \(\mathrm{C}_2 \mathrm{O}_4^{-2}\) ன் ஆக்சிஜனேற்றமடையும் வினையின் வேகத்தினை அதிகரிக்கிறது.
5. எனவே இளஞ்சிவப்பு நிறம் மறைகிறது.
6. சோதனைக் குழாய் B யில் இது நிகழவில்லை

ஒரு வேதிவினையில் இரண்டு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட வேதிக்கூறுகள் (வினைபடுபொருட்கள்) வினைபுரிந்து நேரடியாக விளைபொருட்களை ஒரே படியில் உருவாக்கினால் அவ்வினையானது அடிப்படை வினை எனப்படும். இதன் வேகவிதியில் அடுக்குக் குறியானது, சமன்பாட்டில் உள்ள வேதி வினைக்கூறு விகிதத்திற்கு சமமாக இருக்கும்
A + B → விளைபொருட்கள் எனில் வேகம்= k [A] [B]
ஃ இது ஓர் அடிப்படை வினையாகும்

அ) வினைவேகம்\(=\frac { -1 }{ 2 } \frac { d[NO] }{ dt } =\frac { -d[{ O }_{ 2 }] }{ dt } =\frac { 1 }{ 2 } \frac { d[N{ O }_{ 2 }] }{ dt } \)
ஆ) \(\frac { -d\left[ { O }_{ 2 } \right] }{ dt } =\frac { 1 }{ 2 } \frac { d[{ NO }_{ 2 }] }{ dt } \)
\(\frac { d[{ NO }_{ 2 }] }{ dt } =2\times \left( \frac { -d[{ O }_{ 2 }] }{ dt } \right) =2\times 0.2mol{ L }^{ -1 }{ s }^{ -1 }\)
= 0.4mol L^-1s^-1

ஒரு அடிப்படை வினையில், இடம்பெறும் வினைபடு மூலக்கூறுகளின் மொத்த எண்ணிக்கை மூலக்கூறு எண் எனப்படும்.

வினை வேகம் 
வினை வேகம் = \(\frac { -([{ A }_{ 2 }]-[{ A }_{ 1 }]) }{ { t }_{ 2 }-{ t }_{ 1 } } =-\left( \frac { \Delta A }{ \Delta t } \right) \)
வினை நிகழும் போது, வினைபடு பொருட்களின் செறிவு குறையும். அதாவது [A₂] < [A₁]. எனவே செறிவில் ஏற்படும் மாற்றம் [A₂] < [A₁] ஆனது எதிர்குறி மதிப்பினைப் பெறும். 
வினை வேகமானது நேர்குறி மதிப்பினை உடையது என மரபு வழி கருதப்படுவதால், வினை வேகத்தைக் குறிப்பிடும் சமன்பாட்டில் எதிர்குறி அறிமுகப்படுத்தப்பட்டுள்ளது.

வினை வேகம் \(\\ =-\frac { d[{ N }_{ 2 }] }{ dt } =-\frac { 1 }{ 3 } \frac { d\left[ { H }_{ 2 } \right] }{ dt } =+\frac { 1 }{ 2 } \frac { d[{ NH }_{ 3 }] }{ dt } \)

ஒரு வினையின் பல படிகளினுள், குறைந்த வேக மதிப்பை கொண்ட படி வினையின் வேகத்தை தீர்மானிக்கும் படி அல்லது வேகத்தை குறைக்கும் படி எனப்படும். (அல்லது) ஒரு வினையின் ஒட்டுமொத்த வினைவேகத்தை கட்டுப்படுத்தும் மெதுவான படி வினையின் வேகத்தை தீர்மானிக்கும் படி எனப்படும்.

வினையின் வேகத்தை தீர்மானிக்கும் படியாகும்.
படி 1 : 
\(\mathrm{H}_2 \mathrm{O}_{2(\mathrm{aq})}+\mathrm{I}_{(\mathrm{qq})}^{-1} \longrightarrow \mathrm{H}_2 \mathrm{O}_{(t)}+\mathrm{OI}_{(x q)}^{-1}\)
படி 2 :
\(\mathrm{H}_2 \mathrm{O}_{2(\mathrm{aq})}+\mathrm{OI}^{-1}(\mathrm{aq}) \longrightarrow \mathrm{H}_2 \mathrm{O}+\mathrm{I}_{(\mathrm{aq})}^{-}+\mathrm{O}_{(\mathrm{g})}\)
\(2 \mathrm{H}_2 \mathrm{O}_{2(x q)} \longrightarrow 2 \mathrm{H}_2 \mathrm{O}_{(t)}+\mathrm{O}_{2(g)}\)
மேற்கண்டுள்ள இரு வினைகளும் அடிப்படை வினைகளாகும். படிநிலை (1) மற்றும் படிநிலை (2) ல் உள்ள வினைகளுக்கான சமன்பாட்டினை ஒன்று சேர்ப்பதன் மூலம் ஒட்டு மொத்த வினைக்கான சமன்பாட்டினைப் பெறலாம். படிநிலை 1 ல் H₂O₂ மற்றும் I ஆகிய இரண்டு வினைபடு பொருட்களும் இடம் பெறுவதால் அப்படிநிலையே வினைவேகத்தினை தீர்மானிக்கும் படிநிலையாகும். மேலும் ஒட்டு மொத்த வினை, ஒரு இருமூலக்கூறு வினையாகும்.

ஓரலகு காலத்தில் ஒரு வேதி வினையில் இடம் பெற்றுள்ள வினைபடுபொருட்களின் செறிவில் ஏற்படும் மாற்றம் அவ்வினையின் வினைவேகம் எனப்படும்.

சராசரி வினைவேகம் \(=\frac{-\left([\mathrm{A}]_2-\left[\mathrm{A}_1\right]\right)}{\mathrm{t}_2-\mathrm{t}_1}=-\left(\frac{\Delta[\mathrm{A}]}{\Delta \mathrm{t}}\right)\)
[A]₁ = காலம் t₁ல் வினைபடுபொருள் A யின் செறிவு
[A]₂ = காலம் t₂ ல் வினைபடுபொருள் A யின் செறிவு
ஒரு வினை நிகழும் போது ஒரு குறிப்பிட்ட கால இடைவெளியில் கணக்கிடப்படும் வினையின் வேகம் சராசரி வினைவேகம் எனப்படும்.
குறிப்பிட்ட நேரத்தில் வினைவேகம்:
ஒரு வினை நிகழும் போது, ஒரு குறிப்பிட்ட நேரத்தில் கணக்கிடப்படும் வினையின் வேகமானது அக்கணத்தில் வினைவேகம் எனப்படுகிறது.
குறிப்பிட்ட நேரத்தில் வினைவேகம் = (சராசரி வினைவேகம்) \(\Delta \mathrm{t} \rightarrow 0\)
A→ B என்ற வினைக்கு,
குறிப்பிட்ட நேரத்தில் வினைவேகம் \(=-\frac{\mathrm{d}[\mathrm{A}]}{\mathrm{dt}}=\frac{\mathrm{d}[\mathrm{B}]}{\mathrm{dt}}\)

வினைவேகம் = K[x]ⁿ[y]^m
4 x 10^-3 mol L^-1s^-1 = 2 x 10^-2 s^-1(0.2mol L^-1)ⁿ(0.2mol L^-1)^m 
\(\frac { 4\times { 10 }^{ -3 }mol\quad { L }^{ -1 }{ s }^{ -1 } }{ 2\times { 10 }^{ -2 }{ s }^{ -1 } } ={ (0.2) }^{ n+m }({ mol\quad L }^{ -1 })^{ n+m\quad }\)
\(\quad 0.2(mol\quad { L }^{ -1 })={ (0.2) }^{ n+m }{ (mol\quad { L }^{ -1 }) }^{ n+m }\)
இருபுறமும் அடுக்குகளை ஒப்பிடுக, வினையின் ஒட்டுமொத்த வினைவகை n + m = 1

செறிவு எல்லை முழுமைக்கும் ஒரு வினையின் வினைவேகமானது, வினைபடு பொருட்களின் செறிவினைப் பொருத்து அமையவில்லை எனில் அவ்வினை பூஜ்ய வகை வினை என அழைக்கப்படுகிறது. இத்தகைய வினைகள் அரிதானவை பின்வரும் கருத்தியலான பூஜ்ய வகை வினையைக் கருத்தில் கொள்வோம்.
A →விளைபொருட்கள்
வினைவேகம் Rate = k[A]°
\( \frac{-d[A]}{d t}=k(1) \\ \Rightarrow-d[A]=k d t \)
t = 0 எனும் போது செறிவு [A] மற்றும், t = t எனும் போது செறிவு [A] என அமையும் எல்லையில் மேற்கண்டுள்ள சமன்பாட்டை தொகையிட
\(-\int_{\left[A_0\right]}^{[A]} \mathrm{d}[\mathrm{A}]=\mathrm{k} \int_0^{\mathrm{t}} \mathrm{dt}\)
\( -([\mathrm{A}])_{\left[A_0\right]}^{[A]}=k(t)_0^t \\ {\left[A_0\right]-[A]=k t} \\ k=\frac{\left[A_0\right]-[A]}{t} \mathrm{Y}=\mathrm{m} x+\mathrm{C} . [\mathrm{A}]=-\mathrm{kt}+\left[\mathrm{A}_0\right] \Rightarrow y=m x+c \)
[A] Vs நேரம். வரைபடமானது k என்ற சாய்வு மதிப்பினையும் [A] என்ற வெட்டுத்துண்டு மதிப்பினையும் பெற்றுள்ள ஒரு நேர்கோட்டினை தரும்.