(i) List  என்பது வரிசைப்படுத்திய உறுப்புகளின் தொகுப்பாகும். ஆனால் Dictionary ஒரு உறுப்பை (திறவுகோல்) மற்றொரு உறுப்புடன் (மதிப்பு) பொறுத்தப் பயன்படும் தரவு அமைப்பாகும்.
(ii) List -ன் சுட்டெண்கள் குறிப்பிட்ட உறுப்பை அணுகுவதற்குப் பயன்படுகின்றன. ஆனால், Dictionary- ல் திறவுகோல் சுட்டெண்ணைக் குறிக்கிறது. ஒரு சரத்தின் எண்ணாகவும், திறவுகோல் இருக்கலாம் என்பதை நினைவில் கொள்க.
(iii) சுட்டெண் மதிப்புகள் பார்க்க List -ன் மதிப்பை பயன்படுகிறது. Dictionary ஒரு மதிப்பை எடுத்துக் கொண்டு மற்றொரு மதிப்பை பார்க்க பயன்படுகிறது.

கணிதத்தில் கற்ற Set செயற்பாடுகள் ஆகிய ஒட்டு (Union), வெட்டு (intersection) வேறுபாடு (difference) சமச்சீரான வேறுபாடு (Symmetric difference), போன்றவற்றை பைத்தானிலும் பயன்படுத்தலாம்.

பைத்தான் Dictionary, del  சிறப்புச் சொல் ஒரு குறிப்பிட்ட உறுப்பை நீக்குவதற்கு பயன்படுகிறது. clear ( ) செயற்கூறு Dictionary-ன் அனைத்து உறுப்புகளையும் நீக்குவதற்கு பயன்படுகிறது.
எடுத்துக்காட்டு :
Dict = ={'Roll No' : 12001, 'SName': 'Meena', 'Mark1': 98,'Mark2' : 86}
print("Dictionary elements before deletion: \n", Dict)
del Dict['Mark1'] # குறிப்பிட்ட உறுப்பை நீக்குதல் 
print("Dictionary elements after deletion of a element: \n", Dict)
Dict.clear() # அனைத்து உறுப்புகளையும் நீக்குதல்
print("Dictionary after deletion of all elements: \n", Dict)
del Dict
print (Dict) # முழு Dictionary ஐ நீக்குதல்

வெளிப்பாடு : [1,2,4,8,16]

(i) List-ன் உறுப்புகளை மாற்றலாம் ஆனால் Tuples-ன் உறுப்புகளை மாற்ற முடியாது. இதுவே List  மற்றும் Tuples -க்கு இடையே உள்ள முக்கியமான வேறுபாடு ஆகும்.
(ii) List-ன் உறுப்புகள் சதுர அடைப்புக் குறிக்குள் அடைக்கப்பட்டிருக்கும். ஆனால், Tuples-ன் உறுப்புகள் வளைவு குறிக்குள் அடைக்கப்பட்டிருக்கும்.
(iii) Tuple-ன் மடக்குச் செயல் List-ஐ காட்டிலும் விரைவானது.

ஒரு செயற்கூறு ஒரு நேரத்தில் ஒரு மதிப்பை மட்டுமே திருப்பி அனுப்ப முடியும். ஆனால் பைத்தான், செயற்கூறிலிருந்து ஒன்றுக்கு மேற்பட்ட மதிப்புகளை திருப்பி அனுப்புகிறது. பைத்தான் பல மதிப்புகளை தொகுத்து, அவைகளை ஒன்றாக திருப்பி அனுப்புகிறது.
எடுத்துக்காட்டு :
def Min_Max(n):
 a = max(n)
 b = min(n)
 return(a,b)
Num = (12,65,84,1,18,85,99)
(Max_Num, Min_Num) = Min_Max(Num)
print("Maximum value = "Max_Num)
print("Minimum value = ",Min_Num)
வெளியீடு :
Maximum value = 99
Minimum value = 1

கணிதத்தில் கற்ற Set செயற்பாடுகள் ஆகிய ஒட்டு (Union), வெட்டு (intersection) வேறுபாடு (difference) சமச்சீரான வேறுபாடு (Symmetric difference) , போன்றவற்றை பைத்தானிலும் பயன்படுத்தலாம்.
ஒட்டு (Union) : இது இரண்டு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட Set -களின் அனைத்து உறுப்புகளையும் உள்ளடக்கும்.

(i) பைத்தானின் என்ற செயற்குறி இரண்டு Set களின் இணைப்பை உருவாக்கப்பயன்படுகிறது. Union செயற்கூறும் பைத்தானின் இரண்டு Set களை இணைக்கப் பயன்படுகிறது.
(ii) எடுத்துக்காட்டு: ஒட்டு (Union) செயற்குறியைப் பயன்படுத்தி இரண்டு Set களை இணைப்பதற்கான நிரல் 
set_A ={2,4,6,8}
set_B ={'A','B','C','D'}
U_Set=Set_A | set_B
print(U_set)
வெளியீடு:
      {2,4,6,8,'A', 'D', 'C', 'B'}
வெட்டு (intersection) : இது இரண்டு Setகளின் பொதுவான உறுப்புகளை உள்ளடக்கியது.

(i) பைத்தானில் & செயற்குறி இரண்டு Set களை வெட்டுவதற்கு பயன்படுகிறது. வெட்டு (intersection()) செயற்கூறும் பைத்தானில் இரண்டு Set களை வெட்டுவதற்கு பயன்படுகிறது.
(ii) எடுத்துக்காட்டு : intersection()செயற்குறியைப் பயன்படுத்தி இரண்டு Setகளை வெட்டுவதற்கான நிரல்
set_A={'A', 2, 4, 'D'}
set_B={'A', 'B', 'C', 'D'}
print(set_A.intersection (set_B))
வெளியீடு : {'A', 'D'}
வேறுபாடு (Difference): இது முதல்Set(A)ல் உள்ள அனைத்து உறுப்புகளையும் உள்ளடக்கியது. இது இரண்டாவது Set-ஐ தவிர்க்கிறது.

(i) பைத்தானில் -(minus) செயற்குறி Set செயற்பாட்டின் வேறுபாட்டைக் கண்டறிய பயன்படுகிறது. difference() செயற்கூறும் வேறுபாட்டு செயற்பாட்டிற்காக பயன்படுகிறது.
(ii) எடுத்துக்காட்டு : (-) Minus பயன்படுத்தி இரண்டு setகளின் வேறுபாட்டுக்கான நிரல்
set_A={'A', 2, 4, 'D'}
set_B={'A', 'B', 'C', 'D'}
print(set_A - set_B)
வெளியீடு : {2, 4}
சமச்சீரான வேறுபாடு (Symmetric difference): இது இரண்டு Set-ல் உள்ள பொதுவான உறுப்புகளை மட்டும் தவிர்த்து மற்ற அனைத்து உறுப்புகளையும் உள்ளடக்கியது.

(i) Caret(^) செயற்குறி பைத்தானில் சமச்சீரான வேறுபாட்டை கண்டறிய பயன்படுகிறது. Symmetric difference() செயற்கூறும் அதே செயலை செய்ய பயன்படுகிறது.
(ii) எடுத்துக்காட்டு : Caret (^) செயற்குறியைப் பயன்படுத்தி சமச்சீரான வேறுபாட்டை கண்டறியும் நிரல்.
set_A={'A', 2, 4, 'D'}
set_B={'A', 'B', 'C', 'D'}
print(set_A ^ set_B)
வெளியீடு :: {2, 4, 'B', 'C'}

(i) பைத்தானில், ஒரு Tuple-ஐ மற்றொரு Tuple-க்குள் வரையறை செய்வதை பின்னலான Tuples என்கிறோம்.
(ii) பின்னலான Tuples-ல் ஒவ்வொரு Tuple-ல் ஒரு உறுப்பாக கருதப்படுகிறது. for மடக்கு பின்னலான Tuples-ன் அனைத்து உறுப்புகளை அணுகுவதற்கு பயன்படுகிறது.
(iii) எடுத்துக்காட்டு :
Toppers = (("Vinodini", "XII-F", 98.7), ("Soundarya", "XII-H", 97.5), ("Tharani", "XII-F", 95.3), ("Saisri", "XII-G", 93.8))
for i in Toppers:
         print(i)
(iv) வெளியீடு :
('Vinodini', 'XII-F', 98.7)
('Soundarya', 'XΙΙ-Η', 97.5)
('Tharani', 'XII-F', 95.3)
('Saisri', 'XII-G', 93.8)

range () என்பது பைத்தானில் தொடர் மதிப்புகளை உருவாக்கப் பயன்படும் செயற்கூறாகும். range () செயற்கூறை பயன்படுத்தி நீங்கள் தொடர் மதிப்புகளுடன் List-ஐ உருவாக்கலாம். range () செயற்கூறு மூன்று செயலுறுப்புகளைக் கொண்டுள்ளது.
           range () செயற்கூறின் தொடரியல் :
           range (start value, end value, step value)  
இங்கு,
(i) start value : தொடரின் தொடக்க மதிப்பு. சுழியம் தானமைவு தொடக்க மதிப்பாகும்.
(ii) end value : தொடரின் உச்ச வரம்பு. பைத்தான் இறுதி மதிப்பை உச்ச வரம்பு-1 என எடுத்துக் கொள்கிறது.
(iii) step value : இது ஒரு விருப்ப செயலுருபு (கொடுக்க வேண்டியது கட்டாயமில்லை) இது வெவ்வேறு இடைவெளிகளில் மதிப்புகளை உருவாக்கப் பயன்படுகிறது.
எடுத்துக்காட்டு : 10 வரை உள்ள முழு எண்களை உருவாக்குதல் :
for x in range (1,11):
       print (x)
வெளியீடு :
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
தொடர் மதிப்புகளுடன் List-ஐ உருவாக்குதல் :
(i) range() செயற்கூறை பயன்படுத்தி நீங்கள் தொடர் மதிப்புகளுடன் கூடிய List-ஐ உருவாக்கலாம். range( ) செயற்கூறின் விடையை List ஆக மாற்றுவதற்கு, List( ) செயற்கூறு பயன்படுகிறது. List( ) செயற்கூறு range( ) ன் விடையை List - ஆக உருவாக்குகிறது.
(ii) தொடரியல் :
List_Variable=List (range())
(iii) எடுத்துக்காட்டு:
>>> Even_List = List(range(2,11,2))
>>> print(Even_List)
[2, 4, 6, 8, 10]
(iv) மேலே உள்ள குறிமுறையில், List( ) செயற்கூறு range( ) ன் விடையை Even_List என்ற List உறுப்புகளாக எடுத்துக் கொள்கிறது. எனவே, Even_List என்ற List முதல் ஐந்து இரட்டைப்படை எண்களை உறுப்புகளாக பெற்றிருக்கும்.
(v) இதுபோன்று, எந்த தொடர் எண்களையும் range() பயன்படுத்தி உருவாக்கலாம். பின்வரும் எடுத்துக்காட்டு முதல் 10 இயல் எண்களின் 2ன் அடுக்கங்களுடன் கூடிய List-ஐ உருவாக்குதலை விளக்குகிறது.
(vi ) எடுத்துக்காட்டு :
squares = [ ]
for x in range(1,11):
          s = x ** 2
          squares.append(s)
print (squares)
(vii) மேலே உள்ள நிரலில், "squares" என்ற பெயருடைய ஒரு வெற்று List உருவாக்கப்பட்டுள்ளது. பின்னர், for மடக்கு 1 முதல் 10 இயல் எண்களை range() செயற்கூறை பயன்படுத்தி உருவாக்குகிறது. மடக்கின் உள்ளே, xன் தற்போதைய மதிப்பு, 2-ன் அடுக்கேற்றத்தால் அதிகப்படுத்தப்பட்ட பின்னர் s என்ற மாறியில் சேமிக்கப்படுகிறது. இறுதியாக, நிரல் பின்வரும் மதிப்புகளை விடையாகக் காண்பிக்கிறது.
வெளியீடு:
[1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100]

List-ல் உறுப்புகளை சேர்த்தல்:
(i) பைத்தானில்,append () செயற்கூறு ஒரு உறுப்பையும் extend () செயற்கூறு  ஒன்றுக்கும் மேற்பட்ட உறுப்புகளையும் ஏற்கனவே உள்ள List-ல் சேர்க்க பயன்படுகிறது.
தொடரியல் :
List.append (element to be added)
List.extend ([elements to be added])
(ii) extend() செயற்கூறில், பல உறுப்புகளை சதுர அடைப்புக் குறிக்குள் செயற்கூறின் செயலுருபுகளைப் போலவே குறிப்பிட வேண்டும்.
எடுத்துக்காட்டு :
>>> MyList=[34, 45, 48]
>>> MyList.append(90)
>>> print(MyList)
           [34, 45, 48, 90]
(iii) மேலே உள்ள எடுத்துக்காட்டில், MyList என்பது மூன்று உறுப்புகளுடன் உருவாக்கப்பட்டுள்ளது. >>> MyList.append(90) என்ற கூற்றின் மூலம் 90 என்ற கூடுதல் மதிப்பு ஏற்கனவே உள்ள List-ல் கடைசி உறுப்பாக சேர்க்கப்படுகிறது.
Print கூற்று MyList என்ற லிஸ்ட்-ல் உள்ள அனைத்து உறுப்புகளையும் காண்பிக்கிறது.
எடுத்துக்காட்டு :
>>> MyList.extend ([71, 32, 29])
>>> print(MyList)
[34, 45, 48, 90, 71, 32, 29]
(iv) மேலே உள்ள குறிமுறையில், extend() செயற்கூறு பல உறுப்புகளை சேர்ப்பதற்கு பயன்படுகிறது. Print கூற்று, கூடுதல் உறுப்புகள் சேர்க்கப்பட்ட பிறகு List-ல் உள்ள அனைத்து உறுப்புகளையும் காண்பிக்கிறது.
List உறுப்புகளை செருகுதல்:
(i) பைத்தானில் உள்ள append( ) ஒரு உறுப்பை சேர்க்கப் பயன்படுகிறது. ஆனால், இது List-ன் இறுதியில் உறுப்பை சேர்க்கிறது.
(ii) நீங்கள் உங்களுக்கு விருப்பமான இடத்தில் ஒரு உறுப்பை சேர்க்க விரும்பினால், insert () செயற்கூறை பயன்படுத்த வேண்டும். insert()செயற்கூறு, List-ன் எந்தவொரு இடத்திலும் ஒரு உறுப்பை சேர்க்கப் பயன்படுகிறது.
தொடரியல்: List.insert (position index, element)
எடுத்துக்காட்டு:
>>> MyList=[34,98,47, Kannan', 'Gowrisankar', 'Lenin', 'Sreenivasan']
>>> print(MyList) [34, 98, 47, 'Kannan', 'Gowrisankar', 'Lenin', 'Sreenivasan']
>>> MyList.insert(3, 'Ramakrishnan')
>>> print(MyList)
[34, 98, 47, 'Ramakrishnan', 'Kannan', 'Gowrisankar', 'Lenin', 'Sreenivasan']