கீன்ஸ் மற்றும் மில்டன் ப்ரீட்மேன் கருத்துப்படி, பணவீக்கத்தினை கட்டுப்படுத்தும் வழிகளை மூன்றாக பிரிக்கலாம்.
அவை: 
1. பணவியல் முறைகள் 
2. நிதியியல் முறைகள் (JM கீன்ஸ்) மற்றும் 
3. இதர முறைகள் 
I. பணவியல் முறைகள் 
பணவியல் முறைகள் நாட்டின் மைய வங்கியினால் அமல்படுத்தப்படும் முறைகள்.
அவைகள்:
1) வங்கி விகிதத்தை உயர்த்துதல் 
2) வெளிச்சந்தையில் அரசு பத்திரங்களை விற்றல்
3) ரொக்க இருப்பு விகிதத்தை உயர்த்துதல் மற்றும் சட்டப்பூர்வ நீர்மை விகிதத்தை உயர்த்துதல்.
4) நுகர்வோர் கடனை கட்டுப்படுத்துதல் 
5) கடன் விளிம்பு நிலையினை உயர்த்துதல் 
6) மீள் வாங்கல் விகிதம் மற்றும் திருப்ப மீள் வாங்கல் விகிதம் ஆகியவற்றினை உயர்த்துதல் ஆகும்.
II. நிதியியல் நடவடிக்கைகள்:
பணவீக்கத்தின் போது அரசு செலவினங்களைக் குறைப்பது, பொதுமக்களிடமிருந்து கடன்களை பெறுவது மற்றும் வரி விதிப்புகளை விரிவாக்குவது போன்ற நிதியியல் நடவடிக்கைகள், பணவீக்கத்தைக் கட்டுப்படுத்துகின்றன.
III. இதர நடவடிக்கைகள்:
இதர நடவடிக்கைகள்:
இதர நடவடிக்கைகள் குறுகிய கால நடவடிக்கைகள் மற்றும் நீண்ட கால நடவடிக்கைகள் என இரண்டாக பிரிக்கப்பட்டுள்ளன.
a) குறுகிய கால நடவடிக்கைகள்:
குறுகிய கால நடவடிக்கையாக பொது விநியோக முறையின் கீழ் நியாயவிலை கடைகளில் அத்தியாவசிய பொருட்களை பங்கீடு செய்து விலை உயரா வண்ணம் தடுக்கப்படுகிறது.
b) நீண்ட கால நடவடிக்கைகள்:
நீண்ட கால நடவடிக்கையாக பொருளாதார வளர்ச்சியை அடையும் நோக்கில் சேமிப்பு முதலீடுகளை மேம்படுத்துதல். மேலும் பொது விலை மட்டத்துடனும், வாழ்க்கைச் செலவுடனும் நேரடி தொடர்பு கொண்டுள்ள கூலிப் பொருட்களின் உற்பத்தியை அதிகப்படுத்துதல் பணவீக்கத்தை தடுக்கும் வழிமுறைகளாகும்.

இலக்கணம் :"உயர்கின்ற விலைகளையும், குறைந்த வேலையற்றோர் விழுக்காட்டையும் கொண்ட நல்ல வணிகக் காலங்களையும்; குறைகின்ற விலைகளையும், மிகுகின்ற வேலையில்லாத் திண்டாட்ட விழுக்காட்டையும் கொண்ட கெட்ட வணிகக் காலங்களையும் உள்ளடக்கியது வணிகச் சூழல் ஆகும்." -J.M. கீன்ஸ்

பூரிப்பு கட்டம் (Boom):
1. நீண்டகால இயல்பான வளர்ச்சி நிலைக்கு மேல் பொருளாதார நடவடிக்கைகள் உயர்ந்து முழு வேலைவாய்ப்பு நிலையைத் தாண்டுவது வணிகச் சூழலின் வளர்ச்சிக் கட்டம் எனப்படுகிறது.
2. பூரிப்பு நிலையில் அனைத்துப் பொருளாதார நடவடிக்கைகளும் உச்சநிலையில் இருக்கும்.
பின்னிறக்கம் (Recession) :
1. வளர்ச்சியின் உச்சத்தில் பூரிப்பை எய்திய பொருளியல் நடவடிக்கைகள் அடுத்ததாக கீழ்நோக்கித் திரும்புகின்றன. பூரிப்பில் வெடிப்பு நிலை ஏற்பட்டு நடவடிக்கைகள் பின்னோக்கி திரும்புவதைப் பின்னிறக்கம் என்கிறோம்.
2. நம்பிக்கைகள் இருந்த இடத்தில் அவநம்பிக்கைகள் தோன்ற ஆரம்பிக்கும். இதன் காரணமாக முதலீட்டை பெருமளவுக்குக் குறைக்க ஆரம்பிப்பார்கள்.
3. பங்குச் சந்தையில் விலை வீழ்ச்சியின் காரணமாக பெரும் அச்சம் உருவாகும்.
மந்தம்  (Depression):
1. மந்த காலத்தில் பொருளாதார நடவடிக்கைகள் இயல்பு நிலைக்கு கீழ் மிகத் தீவிரமாக குறைந்து வரும். நிறுவனங்கள் நட்டமடைவதும், மூடப்படுவதும் பொது இயல்புகளாக இருப்பதுடன் வேலைவாய்ப்பின்மையையும் ஏற்படுத்தும்.
2. வணிகச் சுழற்சியின் மிகமோசமான கட்டம் மந்தம் ஆகும்.
மீட்சி (Recovery or Revival) :
1. மந்த நிலைக்குப் பின் மீட்சி இடம் பெறுகிறது. இது மந்தத்திலிருந்து பொருளாதார நடவடிக்கைகள் மேல்நோக்கி திரும்பும் நிகழ்வாகும்.
2. பொருளாதார நடவடிக்கைகளை மேல்நோக்கி திரும்ப ஊக்கமளிக்கின்றன.
3. இதனால், தனியார் முதலீடுகள் மெதுவாக அதிகரித்து, பொருளாதார நடவடிக்கைகளான வேலைவாய்ப்பு, உற்பத்தி, வருமானம், கூலி, இலாபம் ஆகியன மீட்சி பெறுகின்றன.

பணவீக்கத்திற்கான காரணங்கள் :
1. பண அளிப்பு உயர்வு: காகிதப் பண அளிப்பு உயர்வினால் மொத்த தேவை அதிகரித்து பணவீக்கம் ஏற்படுகிறது.
2. செலவிடத் தகுந்த வருமான உயர்வு : மக்களின் செலவிடத் தகுந்த வருமானம் அதிகரிக்கும் பொழுது அவை பண்டங்கள், பணிகளுக்கான தேவையைத் தூண்டுகின்றன.
3. உயர்ந்து வரும் பொதுச் செலவுகள் : வளர்ச்சித் திட்டங்கள், சமுதாய நலத் திட்டங்கள் ஆகியவற்றை அமல்படுத்துதல் அரசின் செயல்பாடுகள் விரிவடைந்து வருவதால் பொதுச் செலவுகளின் அளவு கூடி வருகிறது.
4. நுகர்வோர் செலவு அதிகரித்தல் : தவணைக் கொள்முதல் முறைகளும் கடன் கொள்முதல் முறைகளும் அமல்படுத்தப்படுவதால் நுகர்ச்சிப் பண்டங்கள், பணிகளுக்கான தேவை அதிகரித்து அதன் காரணமாக விலைவாசி அதிகமாகி பணவீக்கம் ஏற்படுகிறது.
5. மலிவுப் பணக் கொள்கை : மைய வங்கியின் மலிவுப் பணக்கொள்கை பொருளாதாரத்தில் கடன் அளவை அதிகப்படுத்தும்.
6. பற்றாக்குறை நிதியாக்கம் : தொடர்ந்து பொதுச் செலவுகள் கூடிவருவதால், அரசின் வரவு செலவு திட்டத்தில் பற்றாக்குறை ஏற்படுகிறது.
7. கணக்கில் காட்டப்படாத சொத்துகள் நடவடிக்கைகள், கறுப்புப் பணம் ஆகியன: இலஞ்சம், வரி ஏய்ப்பு ஆகியவற்றின் அடிப்படையில் கறுப்புப் பணமும் கணக்கில் காட்டப்படாத சொத்துக்கள் உருவாகின்றன.
8. பொதுக்கடனை மீளச் செலுத்துதல்: உள்நாட்டில் பொது மக்களிடமிருந்து பெறப்பட்ட பொதுக்கடனை அரசு திரும்பச் செலுத்தும்பொழுது மொத்தப் பண அளிப்பில் அதிகரிப்பு ஏற்படுகிறது.
9. ஏற்றுமதி உயர்வு: ஏற்றுமதியை ஊக்கப்படுத்தும் பொழுது உள்நாட்டில் பொருள் அளிப்பு குறைந்து, விலைவாசி உயர்வு ஏற்படுகிறது.
பணவீக்கத்தின் விளைவுகள் :
அ. உற்பத்தியின் மீதான விளைவுகள் :
1. மிதமான பணவீக்கம் உற்பத்தியாளர்களுக்கும், வணிகர்களுக்கும் ஒரு ஊக்கக் காரணியாக செயல்படும்.
2. அதேசமயம் உயர் பணவீக்கம் பணத்தின் மதிப்பினைக் குறைப்பதன் மூலம், மக்களின் சேமிப்பைக் குறைக்கும்.
3. பணவீக்கத்தின் காரணமாக பணத்தின் மதிப்பு குறிப்பிடத் தகுந்த அளவு குறைவதால் நாட்டில் ஏற்கனவே செய்யப்பட்டிருக்கும் வெளிநாட்டு மூலதனங்கள் திரும்பிச் செல்லும்.
ஆ. பகிர்வின் மீதான விளைவுகள் : நாட்டு வருமானப் பகிர்வில் உள்ள பல்வேறு தரப்பினரையும் பணவீக்கம் பல்வேறு வகையில் பாதிக்கின்றது. அவைகள் கீழே தரப்பட்டுள்ளன.
1. கடன் பெற்றோர் கடன் வழங்கியோர் : பணவீக்கக் காலத்தில் கடன் பெற்றோர் ஆதாயமும், கடன் வழங்கியோர் இழப்பையும் சந்திக்கின்றனர்.
2. தொழில் முனைவோர்கள் : உற்பத்தியாளர், வணிகர் என தொழில் முனைவோர் போன்று எவ்வகையானவராக இருந்தாலும், அவர்களுக்குப் பணவீக்கம் ஒரு வரமாகும்.
3. முதலீட்டாளர்கள் : கடன் பத்திரங்களில் முதலீடு செய்தோர் நிலையான வட்டியைப் பெறுவதால் அவர்கள் பணவீக்கக் காலத்தில் இழப்பினைச் சந்திப்பார்கள்.

அ. முதல்நிலைப் பணிகள் :
i)  பணம் ஓர் பரிமாற்றக் கருவியாக: இது பணத்தின் அடிப்படை பணியாகும். பணம் பொது ஏற்புத் தன்மையைக் கொண்டது. மேலும், இது அனைத்துப் பரிவர்த்தனைகளிலும் தவறாது இடம்பெறுகிறது.
ii) பணம் ஓர் மதிப்பின் அளவுகோலாக : பொருட்கள் மற்றும் பணிகளை மதிப்பளவை செய்வது பணத்தின் இரண்டாவது முக்கிய பணியாகும். ஆகவே, பணம் ஒரு பொது அளவுகோலாக பார்க்கப்படுகிறது.
ஆ. இரண்டாம் நிலைப் பணிகள்
i) பணம் ஒரு மதிப்பின் நிலைக்கலனாக: பண்டங்களைச் சேமிப்பாக வைத்திருந்தால் அது நிலைத்திருக்காது. ஆனால் பணம் கண்டுபிடிக்கப்பட்ட பின் பண்டங்களையும் பணிகளையும் சேமித்து வைப்பதில் உள்ள சிக்கல்கள் மறைந்துவிட்டன.
ii) பணம் வருங்காலச் செலுத்துதல்களுக்கான ஓர் அடிப்படை: பண்டமாற்று முறையில் கடன் வாங்குவதிலும் திருப்பிச் செலுத்துவதிலும் சிக்கல் நிறைந்திருந்தது. பணம் வருங்கால செலுத்துதல்களுக்கு இடையீட்டுக் கருவியாகச் செயல்படுகின்றது.
iii) பணம் வாங்கும்திறனை மாற்றிக் கொள்ளும் ஒரு கருவியாக : பொருளாதார வளர்ச்சியினை ஒட்டி பரிமாற்றம் விரிவடைந்து செல்கிறது.
இ. துணைப்பணிகள் :
i) கடனுக்கான அடிப்படை : கடன் முறைக்கு அடிப்படையாக பணம் அமைந்துள்ளது. வணிக வங்கிகள் வாடிக்கையாளர் கணக்குகளில் உள்ள ரொக்க இருப்பின் அளவை பொருத்தே கடன்களை உருவாக்குகின்றன.
ii) பணம் நாட்டு வருமானப் பங்கீட்டிற்கு உதவுகிறது: பண்டமாற்று முறையில் நாட்டு வருமானப் பங்கீடானது மிகச்சிக்கலான ஒன்றாகும். ஆனால், பணம் என்ற கருவி கண்டறியப்பட்ட பின் வாரம், கூலி, வட்டி, இலாபம் என காரணிகளுக்கான வருமானத்தை, அதாவது நாட்டு வருமானத்தை எளிதாகப் பகிர்ந்தளிக்க முடிகிறது.
iii) இறுதிநிலைப் பயன்பாடுகளையும், இறுதி நிலை உற்பத்தித் திறன்களையும் சமன் செய்திட பணம் பயன்படுகிறது: நுகர்வோர் தனது மொத்தப் பயன்பாட்டினை உச்சநிலைப்படுத்தும் நோக்கில் தாம் நுகரும் பல்வேறு பண்டங்களின் இறுதிநிலைப் பயன்பாடுகளை பணத்தின் துணையுடன் சமப்படுத்த வேண்டியதாகிறது.
iv) பணம் மூலதனத்தின் உற்பத்தித்திறனை உயர்த்துகிறது : மூலதனம் பல்வகை வடிவங்களில் காணப்படுகிறது. பணம் நீர்மைத் தன்மை கொண்ட ஒரு மூலதனமாகும்.
ஈ. இதர பணிகள் :
i)  திரும்பச் செலுத்தும் திறனை தக்கவைக்க பணம் உதவுகிறது: பணம் பொது ஏற்புத்தன்மை கொண்ட ஒரு சாதனமாகும். நிறுவனங்கள் தங்களின் செலுத்துதல்களை மேற்கொள்ள எப்பொழுதும் குறிப்பிட்ட அளவு ரொக்கப் பணத்தை தயார் நிலையில் வைத்திருக்கும்.
ii) பணம் பொதுமைப்படுத்தப்பட்ட வாங்கு திறனைக் குறிக்கிறது : எந்த குறிப்பிட்ட நோக்கத்திற்காக அந்த பணம் எனும் வாங்குதிறன் சேமித்து வைக்கப்பட்டதோ, அதை மட்டுமே வாங்க வேண்டும் என்ற அவசியம் இல்லை.
iii) பணம் மூலதனத்திற்கு நீர்மைத் தன்மையைத் தருகிறது : பணம் என்பது நீர்மைத் தன்மை கொண்ட ஒரு மூலதனமாகும். இதன் துணையுடன் அனைத்து இடு பொருட்களையும் வாங்குவதன் மூலம் எந்த ஒரு செய்பொருளையும் உற்பத்தி செய்ய இயலும்.

பண அளவுக் கோட்பாடுகள் பணத்தின் அளவிற்கும், பணத்தின் மதிப்பிற்கும் இடையேயான தொடர்பினை எடுத்துரைப்பவையாகும்.
ஃபிஷரின் பண அளவுக் கோட்பாடு :
பண அளவுக் கோட்பாடு என்பது மிக பழமையானக் கோட்பாடு ஆகும்.
இர்விங் ஃபிஷர் தனது கோட்பாட்டினை "பரிவர்த்தனை சமன்பாடு" என்ற கணித சமன்பாட்டின் வாயிலாக வழங்கியுள்ளார்.
இச்சமன்பாட்டின் பொது வடிவம்:
MV = PT 
M = மொத்த பண அளவு 
V = பணத்தின் சுழற்சி வேகம் 
P = பொது விலை மட்டம் 
T = வாணிபத்தின் அளவு 
ஃபிஷர் ஒரு நாட்டில் குறிப்பிட்ட கால அளவில் மொத்த பண அளிப்பு (MV) என்பது நாட்டில் வாங்க-விற்கப்படும் பொருட்கள் மற்றும் பணிகளின் அளவின் பண மதிப்பிற்கு (அதாவது மொத்த பணத் தேவைக்கு) PT சமமாக இருக்கும் என்று குறிப்பிடுகின்றனர்.
MV = PT (பண அளிப்பு = பணத்தேவை)
வரைபட விளக்கம்:
1. வரைபடம் (A) மொத்த பண அளவில் ஏற்படும் மாற்றம் விலை மட்டத்தில் எவ்வாறு மாறுகிறது என்று விளக்குகிறது.
2. பண அளவு OM ஆக இருக்கும் போது விலை மட்டம் OP-ஆக உள்ளது.
3. பிறகு பண அளவு OM₂ ஆக இரட்டிப்பாக்கும் பொழுது விலை மட்டம் OP₂ ஆக இரட்டிப்பாகிறது.
4. மேலும் பண அளவு OM₄ என நான்கு மடங்காகும் போது விலை மட்டமும் OP₄ என நான்கு மடங்காகிறது
5. விலைமட்டச் சார்பு OP = f(M) க்கான நேர்கோடு வரைபடத்தின் தோற்றுவாயிலிருந்து 45^o கோடாக அமையும்பொழுது பணத்தின் அளவிற்கும் விலைமட்டத்திற்கும் உள்ள நேரடி சமவிகித உறவு விளங்குகிறது.



 
வரைபடம் (B) பணத்தின் அளவிற்கும், பணத்தின் மதிப்பிற்கும் உள்ள தலைகீழ் உறவினை விளக்குகிறது.

கூலி விலை சூழல் மூலம் கூலி உயர்வுக்கும் பணவீக்கத்திற்கும் இடையேயான காரண-விளைவு உறவு விளக்கப்படுகிறது. கூலி உயரும் போது, வருவாய் உயர்ந்து தேவை உயருகிறது. தேவை உயரும் போது பொருளின் விலையும் உயருகிறது. இதன் விளைவாக பணவீக்கம் ஏற்படுகிறது.
விலைவாசி உயர்வு காரணமாக, கூலி, உயர, அதனால் உற்பத்தி செலவு கூட அதனால் மீண்டும் விலை உயரும் ஒரு சூழலை ஏற்படுத்துகிறது.

பண அளவுக் கோட்பாடு, பணத்தின் மதிப்பிற்கும், பணத்தின் அளவிற்கும் இடையேயான தொடர்பினை எடுத்துரைப்பதாகும். இது ஒரு பழமையான கோட்பாடு. 1588-ம் ஆண்டு டாவன்ஷட்டி என்ற இத்தாலிய பொருளியலறிஞரால் முன்மொழியப்பட்டது. ஆனால், நவீன வடிவிலான இக்கோட்பாட்டினை உருவாக்கிய புகழ் "பணத்தின் வாங்கும் சக்தி" என்ற நூலை எழுதிய இர்விங் ஃபிஷரையே சாரும். இவரது கோட்பாடு பரிவர்த்தனைச் சமன்பாடு ஆகும்.

மும்பை, இந்திய தொழில்நுட்பக்கழகத்தில் (IIT) திரு. D. உதயகுமாரால் வடிவமைக்கப்பட்ட புதிய பணக்குறியீடு ஜூலை 15 2010-ல் மத்திய அமைச்சரவைக் கூட்டத்தில் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டது. தேவநாகரி எழுத்து 'ரா' வும், ரோமன் எழுத்து 'R' இல் செங்குத்து கோடு இல்லாமலும் உள்ள வடிவமைப்பாகும்.

இந்திய ரிசர்வ் வங்கி பண அளிப்பில் M1 M2 M3 மற்றும் M4 என 4 வகையிலான அளவீடுகளை செய்கின்றது.
M1 = காகிதப்பணம், நாணயங்கள் மற்றும் கேட்பு வைப்புகள் 
M2 = M1 +  அஞ்சலக சேமிப்பு வங்கியின் சேமிப்பு வைப்புகள் 
M3 = M2 + அனைத்து வணிக வங்கிகள் மற்றும் கூட்டுறவு வங்கிகளிலுள்ள கால வைப்புகள்.
M4 = M3 + அஞ்சலகத்திலுள்ள அனைத்து வைப்புகள். இதில் M1 மற்றும் M2 'குறுகிய பணம்' என்றழைக்கப்படுகிறது.

பொருளாதாரத்தில் உள்ள மொத்தப் பண அளிப்பு ஆகும். ஒரு குறிப்பிட்ட நேரத்தில் நாட்டில் புழக்கத்தில் உள்ள அளவைக் குறிக்கும்.
இந்தியாவில் காகிதப்பணம் RBI -லும், நாணயங்கள் மத்திய அரசின் நிதித்துறையாலும் வெளியிடப்படுகிறது. வங்கிகளிலுள்ள மக்களின் இருப்பு தொகைகளும் பணமாக கருதப்படுகிறது.