(i) அழைப்பு பணச்சந்தை
(ii) ஏற்புச் சந்தை
(iii) மாற்றுமுறை ஆவணச் சந்தை

(i) கருவூல இரசீது என்பது குறிப்பிட்ட காலக்கெடுவுடன் கூடிய கடன் உறுதிப் பத்திரம் ஆகும்
(ii) இது அதிக அளவு நீர்மைத் தன்மை கொண்டது

(i) பொருட்களின் விற்பனையாளர் மூலம் பொருட்களை வாங்குவர் மீது எழுதி தயாரிக்கப்படும் ஒரு ஆவணமே வணிக இரசீது ஆகும்
(ii) இது சுய நீர்மைத் தன்மை கொண்டது

(i) கருவூலச் சீட்டுகள்
(ii) வணிக இரசீதுகள்
(iii) வைப்பு சான்றிதழ்கள்
(iv) அரசுப் பத்திரங்கள்

ஒரு பத்திரத்தை வாங்குவதற்காக மற்றொரு பத்திரத்தை விற்பனை செய்ய கொண்டு செல்லும் நடவடிக்கையின் ஒரு பகுதியாக இரண்டாம் நிலை சந்தையில் இந்திய ரிசர்வ் வங்கி மேற்கொண்ட அதன் திறந்த சந்தை செயல்பாடு மாறுதல் என்று அழைக்கப்படுகிறது.

இலண்டன் பணச்சந்தை:
இது உலகின் பழமையான, மிகவும் வளர்ந்த மற்றும் முன்னணி பணச்சந்தை ஆகும்.
நியூயார்க் பணச்சந்தை:
இது இரண்டாவது நன்கு வளர்ந்த மற்றும் பழமையான பணச்சந்தை ஆகும்.

அரசு அல்லது தங்கமுனை பத்திரங்களை வாங்கவும் விற்கவும் கூடிய ஒரு சந்தைக்கு 'அரசு பத்திரங்கள் சந்தை' என்று பெயர்.

பொருட்களின் விற்பனையாளர்கள் மூலம் பொருட்களை வாங்குபவர் மீது எழுதி தயாரிக்கப்படும் ஒரு ஆவணமே வணிக இரசீது ஆகும்.

குரோதரின் கூற்றுப்படி, "பல்வேறு அமைப்புகள் மற்றும் நிறுவனங்கள் பணத்திற்கு நிகரான பல்வேறு ஆவணங்களை கையாளும் மொத்த அமைப்பிற்கான கூட்டுப் பெயராகும்". 

அ. பயன்பாட்டு இரசீதுகள் (DEMAND BILLS)
தேவை இரசீது என்பது பணம் செலுத்துவதற்கான தேதி எதுவும் குறிப்பிடப்படாத இரசீது ஆகும்.
ஆ. தனித்துவமான இரசீதுகள் (INDIGENEOUS BILLS)
தனித்துவமான இரசீதுகள் என்பது வரைதல் மற்றும் ஏற்றுக் கொள்ளல் உள்ளூர் வழக்கப்படி அல்லது வர்த்தகப் பயன்பாட்டின் மூலம் நிர்வகிக்கப்படுவதைக் குறிக்கிறது.
இ. தூய்மை இரசீதுகள் மற்றும் ஆவண இரசீதுகள் CLEAN BILLS AND DOCUMENTARY BILLS :
பொருட்களின் உரிமை ஆவணம் மூலம் இணைக்கப்பட்ட இரசீதுகள் ஆவண இரசீதுகள் என்று அழைக்கப்படுகிறது.

கருவூல இரசீதின் வகைகள் :
கால வரையறை அடிப்படையில் இந்த இரசீதுகள் மூன்று வகைகளாக பிரிக்கப்படுகின்றன.
அவை பின்வருமாறு.
(a) 91 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகள்;
(b) 182 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகள்;
(c) 364 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகள்
(i) 91 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகள் ஒரு நிலையான 4 சதவீத தள்ளுபடி விகிதத்தில் ஏலத்தின் மூலம் வெளியிடப்படுகின்றன.
(ii) இந்திய ரிசர்வ் வங்கி 91 நாட்கள் மற்றும் 182 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகளை ஒரு வாரம் முழுவதும் வடிகட்டும் அடிப்படையில் வெளியிடப்படுகிறது.
(iii) 364 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகள் எவ்வித நிலையான விகிதமும் கொண்டு செயல்படுவதில்லை. இந்த தள்ளுபடி விகிதம் அதிகார அமைப்பின் இசைவினை பெற்று பங்கேற்பாளர்களுக்கு ஏலத்தில் தெரிவிக்கப்படுகிறது. இத்தகைய விகிதத்தையே தள்ளுபடி விகிதம் என்று குறிப்பிடப்படுகிறது.

கருவூல இரசீது பின்வரும் பொதுவான இயல்புகளை உடையது. அவை பின்வருமாறு. 
1. வெளியிடுபவர்
2. நிதி இரசீது
3. நீர்மைத் தன்மை 
4. முக்கிய ஆதாரம் 
5. பண மேலாண்மை

அரசு பத்திரங்களின் இயல்புகளை விரிவாக பின்வருமாறு பார்க்கலாம்.
1. முகமைகள்: (AGENCIES)
மத்திய அரசு. மாநில அரசுகள், அரசாங்க அமைப்புக்கு இணையான அமைப்புகள் போன்ற அதாவது உள்ளூர் அரசு அமைப்புகள் உதாரணமாக நகராட்சிகள், மாநகராட்சிகள், துறைமுகங்கள் போன்ற தன்னாட்சி அமைப்புகள், மற்றும் பிற அமைப்புகள் போன்ற முகவர்களின் மூலம் அரசு பத்திரங்கள் வெளியிடப்படுகின்றன.
2. இந்திய ரிசர்வ் வங்கியின் சிறப்பு பணி: (RBI SPECIAL ROLE)
இந்திய ரிசர்வ் வங்கி அரசு பத்திரங்கள் வாங்குதல் மற்றும் விற்பனை செய்வதில் முக்கிய பங்காற்றுகிறது. குறிப்பாக பண மேலாண்மையில் சிறப்பாக செயல்படுகிறது.
3. பத்திரங்களின் இயல்பு: (NATURE OF SECURITIES)
அரசு பத்திரங்கள் உத்தரவாதமாக வட்டி வழங்குவதால் அதிக முதலீடு செய்வது பாதுகாப்பானது மேலும் அரசே முதன்மை தொகையை திரும்ப செலுத்துவதால் முற்றிலும் பாதுகாப்பு தன்மை கொண்டதாகவும் இருக்கிறது.
4. பணப் புழக்க விபரம்: (LIQUIDITY PROFILE)
தங்க முனை பத்திரங்கள் பல வகை நீர்மை தன்மை கொண்டவை. அதன்படி மத்திய அரசால் வழங்கப்பட்ட பத்திரங்கள் அதிக நீர்மை தன்மை கொண்டதால் அதன் பணப்புழக்கமும் அதிகமாக இருக்கும்.
5. வரிவிலக்கு (TAX REBATE)
முதலீட்டாளர்களுக்கு பரந்த அளவில் வரிவிலக்கு அளிப்பது இந்த அரசு பத்திரங்களின் முக்கிய அம்சமாக விளங்குகின்றது. இந்த பத்திரங்கள் இந்த நன்மைக்காகவே மிகவும் பிரபலமானதாக உள்ளது.
(6) சந்தை (MARKET)
அரசு பத்திரங்களில் ஒவ்வொரு விற்பனை மற்றும் கொள்முதலுக்கு தனித்தனியாக பேச்சுவார்த்தை நடத்தப்படுகிறது, தங்க முனைபத்திரங்கள் ஒரு எதிரெதிர் அல்லது இணையான சந்தையாகும். இந்தியாவில் முதன்மை மற்றும் இரண்டாம் நிலை சந்தை ஆகிய இரண்டு சந்தைகளிலும் அரசு பத்திரங்கள் சந்தைப்படுத்தப்படுகிறது.
(7) படிவங்கள் (FORMS)
பங்கு சான்றிதழ்கள், உறுதிமொழி சீட்டுகள் மற்றும் கொணர்பவர் பத்திரங்கள் போன்ற வடிவங்களில் மத்திய அரசு மற்றும் மாநில அரசுகள் வழங்கும் பத்திரங்கள் இருக்கும்.
(8) பங்கேற்பாளர்கள் (PARTICIPANTS)
அரசு பத்திர சந்தையில் அரசுத்துறை வைத்துள்ள வளங்களைப் பரிமாற்றம் செய்வதில் ஒருங்கிணைந்த பங்கேற்பாளர்களாக மத்திய அரசு மற்றும் மாநில அரசுகள் உள்ளன.
(9) வர்த்தகம் (TRADING)
அரசாங்க பத்திரங்களுக்கு இரண்டாம் நிலைசந்தை, குறுகிய, சிறிய மற்றும் குறைவான செயல்திறன் கொண்டது என்றாலும் பங்குச்சந்தைகளில் அரசாங்க பத்திரங்களை விற்பனை செய்வதிலும் வாங்குவதிலும் வங்கிகள். மற்றும் பெருநிறுவனங்கள் ஈடுபடுகின்றன.
(10) வெளியீட்டு இயந்திரம் (ISSUE MECHANISM)
இந்திய ரிசர்வ் வங்கியின் கீழுள்ள பொது கடன் அலுவலகம் (PUBLIC DEBT OFFICE) அரசு பத்திரங்களை வெளியிடுகிறது.

1. கருவூல இரசீதுகள்:
(i) அரசாங்கத்தால் வெளியிடப்பட்ட கருவூல இரசீதுகள் தற்போது மிகவும் பிரபலமாக உள்ள வணிக மற்றும் அதிகளவு நீர்மைத் தன்மை கொண்ட ஆவணங்களாகும்.
(ii) கருவூல இரசீதுகள் என்பது குறிப்பிட்ட காலக் கெடுவுடன் கூடிய கடன் உறுதிப் பத்திரம்.
(iii) இதன் காலம் ஒரு வருடத்திற்கு மேல் இருக்காது.
i) 91 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகள்:
91 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகள் ஒரு நிலையான 4 சதவீத தள்ளுபடி விகிதத்தில் ஏலத்தின் மூலம் வெளியிடப்படுகின்றன.
ii) 182 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகள்:
இந்திய ரிசர்வ் வங்கி, 182 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகளை ஒரு வாரம் முழுவதும் வடிகட்டும் அடிப்படையில் வெளியிடுகிறது.
iii) 364 நாட்கள் கருவூல இரசீதுகள்:
(i) இது எவ்வித நிலையான விகிதமும் கொண்டு செயல்படுவதில்லை.
(ii) இந்த தள்ளுபடி விகிதம் அதிகார அமைப்பின் இசைவினைப் பெற்று பங்கேற்பாளர்களுக்கு ஏலத்தில் தெரிவிக்கப்படுகிறது.
2. வைப்பு சான்றிதழ்கள்:
(i) வைப்பு சான்றிதழ்கள் வங்கிகள் மற்றும் நிதி நிறுவனங்களால் வழங்கப்படும் குறுகிய கால வைப்பு ஆவணங்களாகும்.
(ii) வங்கிகளும், நிதி நிறுவனங்களும் தங்களது நிதி ஆதாரங்களை உயர்த்திக் கொள்வதற்காக வெளியிடுகின்றன.
(iii) வைப்பு சான்றிதழ்கள் எளிதில் மாற்றக்கூடிய இயல்புடையதாகவும், விரைவாக சந்தைப்படுத்தக் கூடியதாகவும், குறிப்பிட்ட முகமதிப்பு மற்றும் முதிர்வுத் தொகை ஆகியவற்றைக் கொண்டிருக்கும்.
(iv) இது மாற்றுமுறை ஆவண வைப்புச் சான்றிதழ் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
3. வணிக இரசீதுகள்:
(i) பொருட்களின் விற்பனையாளர்கள் மூலம் பொருட்களை வாங்குபவர் மீது எழுதி தயாரிக்கப்படும் ஒரு ஆவணமே வணிக இரசீது ஆகும்.
(ii) வணிக இரசீது சுய நீர்மை தன்மை, இரு நபர்களுக்கிடையிலான பரிமாற்றம், நடவடிக்கையின் சரியான தேதியை தெரிந்து கொள்ளும் தன்மை, நடவடிக்கை குறித்த வெளிப்படைத் தன்மை போன்ற நன்மைகளைக் கொண்டது.
i) தேவை மற்றும் பண்பாட்டு இரசீதுகள்:
(i) தேவை இரசீது என்பது பணம் செலுத்துவதற்கான தேதி எதுவும் குறிப்பிடப்படாத இரசீது ஆகும்.
(ii) தேவை இரசீது என்பது இந்த இரசீதை வைத்திருப்பவர் தனக்கு எப்பொழுது பணம் தேவைப்படுகிறதோ அப்போது இந்த இரசீதுக்கு பணம் பெற்றுக் கொள்ளலாம்.
ii) தூய்மை இரசீது மற்றும் ஆவண இரசீதுகள்:
(i) பொருட்களின் உரிமை ஆவணம் மூலம் இணைக்கப்பட்ட இரசீதுகள் ஆவண இரசீதுகள் எனப்படும்.
(ii) எந்த ஒரு ஆவணமும் எழுதி இணைக்கப்படாத இரசீதுகள் தூய்மை இரசீதுகள் ஆகும்.
iii) உள்நாட்டு மற்றும் அயல்நாட்டு இரசீதுகள்:
(i) இந்தியாவில் எழுதப்பட்ட மற்றும் செலுத்த வேண்டிய இரசீதுகள் உள்நாட்டு இரசீதுகள் எனப்படும்.
(ii) இந்தியாவிற்கு வெளியே எழுதப்பட்டு இந்தியாவிலோ அல்லது அயல்நாட்டிலோ செலுத்தப்படும் இரசீதுகளை அயல்நாட்டு இரசீதுகள் என்றழைக்கப்படும்.
iv) தனித்துவமான இரசீதுகள்:
வரைதல் மற்றும் ஏற்றுக் கொள்ளல் உள்ளூர் வழக்கப்படி அல்லது வர்த்தகப் பயன்பாட்டின் மூலம் நிர்வகிக்கப்படுவதை குறிக்கும்.
v) இருப்பிட மற்றும் வழங்கள் இரசீதுகள்:
உண்மையான வியாபார நடவடிக்கைகள் அல்லாமல் உருவாக்கப்படும் இரசீதுகளை இருப்பிட மற்றும் வழங்கள் இரசீதுகள் என்று அழைக்கப்படுகின்றன. 

(1) குறுகிய கால நிதிகள் (Short-term Funds)
குறுகிய காலநிதிகள் அல்லது பணத்திற்கு நிகரான நிதி சொத்துக்களுக்கான முற்றிலுமான ஒரு சந்தை இதுவாகும்.
(2) முதிர்வு காலம் (Maturity Period)
இச்சந்தையில் ஒரு வருடத்திற்கு குறைவான முதிர்வு காலம் கொண்ட நிதி சொத்துக்களை மட்டுமே பயன்படுத்தப்படுகிறது.
(3) பணமாக மாற்றுவது (Conversion of cash)
உடனடியாக பணமாக மாற்றியமைக்கக்கூடிய நிதிச் சொத்துக்களை மட்டுமே இச்சந்தையில் இழப்பு இல்லாமல் குறைந்தபட்ச பரிவர்த்தனை செலவில் பரிமாற்றம் செய்யப்படுகிறது.
(4) முறையான இடமில்லை (No Formal place)
பொதுவாக பரிவர்த்தனைகள் தொலைபேசி அதாவது வாய்மொழி தொடர்பு மூலமாக நடைபெறுகின்றன. சம்பந்தப்பட்ட ஆவணங்கள் மற்றும் எழுதப்பட்ட தகவல் தொடர்புகள் பின்னர் பரிமாறிக்கொள்ளலாம்.
(5) துணை சந்தைகள் (Sub-markets)
இது ஒரு ஒற்றைத் தன்மையுள்ள சந்தை அல்ல. இது தனித்தனி சிறப்புடைய பல துணைச்சந்தைகளின் தொகுப்பாகும். எ.கா: அழைப்பு பணச்சந்தை, ஏற்புச்சந்தை மற்றும் மாற்றுமுறை ஆவண சந்தைகள்.
(6) சந்தையின் பங்கு (Role of Market)
மத்திய வங்கி, வணிக வங்கிகள், வங்கிகள் அல்லாத நிதி நிறுவனங்கள், தள்ளுபடியகம் மற்றும் ஏற்பகங்கள், பணச்சந்தையின் கூறுகளாகும். வணிக வங்கிகள் பொதுவாக பங்குச் சந்தையில் மேலாதிக்க இடத்தினைக் கொண்டுள்ளது.
(7) மிகவும் ஒழுங்கமைக்கப்பட்ட வங்கி முறை (Highly Organized Banking System)
வணிக வங்கிகள் பணச்சந்தைகளின் முழு நரம்பு மையமாக இருக்கின்றன. குறுகிய கால நிதிகளை வழங்குகின்ற முதன்மை அளிப்பாளராகவும் வணிக வங்கிகள் உள்ளன. பணச்சந்தையின் பல்வேறு பிரிவுகளுக்கும் மத்திய வங்கிக்கும் உள்ள இணைப்பாக வணிக வங்கிகள் செயல்படுகின்றன.