1. இந்து, முஸ்லீம் ஒற்றுமைக்கும் விடுதலை இயக்கத்துக்கும் லக்னோ இயக்கம் வழிவகுத்தது.
2. ஜின்னாவை "இந்து - முஸ்லீம் ஒற்றுமையின் தூதர்" என்று சரோஜினி நாயுடு அழைத்தார்.

1. 1920 அக்டோபர் 30 - இல் 1,40,854 உறுப்பினர்களைக் கொண்ட 64 தொழிற்சங்கங்களைச் சேர்ந்த பிரதிநிதிகள் பம்பாயில் சந்தித்தனர்.
2. லாலா லஜபதி ராயின் தலைமையில் அகில இந்தியத் தொழிற்சங்க காங்கிரசை (AITUC) நிறுவினார்.
3. மோதிலால் நேரு, சி.ஆர்.தாஸ், பட்டேல், சந்திரபோஸ், நேரு போன்ற பல தலைவர்கள் இந்த அமைப்பை ஆதரித்தனர்.

தென்னாப்பிரிக்காவில் ஆற்றிய மனிதாபிமானப் பணிகளுக்காகக் காந்தியடிகளுக்கு கெய்சர் - இ - ஹிந்த் என்ற தங்கப்பதக்கம் வழங்கி சிறப்பிக்கப்பட்டது.  

1. முதல் உலகப்போரின்போது தேசியவாத மற்றும் புரட்சிகர நடவடிக்கைகளைக் கட்டுப்படுத்தும் நோக்கில் அவசர கிரிமினல் சட்டமாக இயற்றப்பட்ட இந்தச் சட்டமே, இந்தியப் பாதுகாப்புச் சட்டம் எனப்படும்.
2. சந்தேகத்துக்கு இடமானவர்கள் மீது வழக்குத்தொடர இந்தச் சட்டம் அனுமதித்தது.
3. இந்த உத்தரவுகளை மீறும் பட்சத்தில் மரண தண்டனை விதிப்பது, நாடுகடத்துவது, பத்தாண்டு சிறைத் தண்டனை ஆகியவற்றை விதிக்க தீர்ப்பாயத்திற்கு இச்சட்டம் அதிகாரமளித்தது.

1. கலீபாவின் அதிகாரத்தைத் துண்டாடுவது இஸ்லாம் மீதான பெரும் தாக்குதலாகக் கருதப்பட்டது.
2. உலகம் முழுவதும் உள்ள முஸ்லிம்கள் கலீபா மீது பற்றும் அனுதாபமும் கொண்டவர்கள் அதனால் கிலாஃபத் இயக்கம் தொடங்கப்பட்டது.
3. மெளலானா முகமது அலி மெளலானா செளஹத் அலி என்ற முஸ்லிம் சகோதரர்கள் கிலாபத் இயக்கத்தைத் தொடங்கினர்.
4. 1920 இல் பாரீசில் முகமது அலி கிலாபத் இயக்கத்தின் கோரிக்கைகளைத்  தூதாண்மை அதிகாரிகளிடையே சமர்ப்பித்தார்.

1 1903-ல் கர்சன் பிரபு குற்ற உளவுத்துறையை (CID) உருவாக்கினார்.
2 1908 வெடிபொருட்கள் சட்டம், 1910 தேசத்துரோக கூட்டங்கள் தடுப்புச் சட்டம் ஏற்படுத்தினர்.
3 1914-ல் இயற்றப்பட்டது புரட்சிகர இயக்கங்களின் அடிப்படைக் கட்டமைப்பைத் தகர்க்கும் நோக்கில் இவற்றில் பெரும்பான்மையான சட்டம்  இயற்றப்பட்டன.
4 இவை தேசிய இயக்கம் வளர்ந்து வருவதை கட்டுப்படுத்த ஆங்கில அரசு மேற்கொண்ட அடக்குமுறை நடவடிக்கைகள் ஆகும்.

1. பிரிட்டிஷ் அரசின் கீழ் இந்தியா தன்னாட்சி பெறுவது அல்லது கனடா, ஆஸ்திரேலியா ஆகியவற்றின் வழியில் தன்னாட்சிப் பகுதித் (டொமினியன்) தகுதியைப் பெறுவது ஆகியவற்றுக்காகப் பிரிட்டிஷ் நாடாளுமன்ற உறுப்பினர்களின் ஆதரவைக் கோருவதற்காக இந்திய காமன்வெல்த் லீக் என்று தன்னாட்சி இயக்கம் பெயர் மாற்றம் செய்யப்பட்டது.
2. பின்னர் 1929 - இல் இந்திய லீக் என்று வி.கே. க்ரிஷ்ணமேனன் மாற்றம் செய்தார்.

1. இயந்திரங்களின் அறிமுகம், உற்பத்திக்கான புதிய முறைகள், சில பெரிய மாநகரங்களில் தொழிற்சாலைகளின் பெருக்கம் ஆகியவை காரணமாக ஊதியம் ஈட்டுவோராகத் தொழிற்சாலைப் பணியாளர்கள் என்ற புதிய வர்க்கத்தினர் உருவானார்கள்.
2. இந்தியாவில் பெரும்பாலும் கிராமங்களைச் சேர்ந்த தொழிற்சாலைப் பணியாளர்கள் முதலில் மிகப் பணிவுடனும் முறைசாராமலும் இருந்தனர்.
3. பம்பாயின் சோரப்ஜி ஷபூர்ஜி, மற்றும் என்.எம்.லோக் காண்டே, வங்காளத்தின் சசிபாத பானர்ஜி ஆகியோர் தொழிற்சாலை பணியாளர்களின் நலன்களைப் பாதுகாப்பதற்காகத் தங்களின் குரல்களை எழுப்பினர். 

1. இந்தியத் தொழிற்சாலைகள் செயல்பட ஆரம்பித்தனர்.
2. போர்க் காலப் பொருட்களை தயாரித்த இந்திய தொழிற்சாலைகளுக்கு பிரிட்டிஷார் போரின் போது ஊக்கம் தந்தனர்.
3. உலகம் முழுவதும் பரவிய இன்ஃபுளுயன்சா தொற்றுநோயின் தாக்கத்தின் பிடியில் இந்தியாவும் சிக்கித் தவித்தது.
4. இந்த சூழ்நிலையில் தொழிலாளர்களின் நலன்களைப் பாதுகாக்க தொழிற்சங்கங்கள் உருவாக்கப்பட்டன.

1. இந்தியாவில் தொழிலாளர் இயக்க வரலாற்றில் "மதராஸ்" முக்கியப் பங்காற்றியது.
2. 1918 இல் முதன்முறையாக அமைக்கப்பட்ட தொழிற்சங்கமாக பி.பி.வாடியா அவர்களால் "மதராஸ் தொழில் சங்கம்" நிறுவப்பட்டது.
3. பக்கிங்ஹாம், பெரம்பூர், கர்நாடிக் மில் ஆகியவற்றின் தொழிலாளர்கள் மோசமாக நடத்தப்பட்டதன் காரணமாக இந்தத் தொழிற்சங்கம் முக்கியமாக ஏற்பட்டது.
4. வகுப்பு போராட்டத்துக்குத் தொழிற்சங்கம் சார்ந்த கொள்கைகளை ஒரு ஆயுதமாகப் பயன்படுத்த தொழிற்சங்கம் முன் வந்தது.

1. இந்திய சுதந்திரப் போராட்டத்தில் கதார் இயக்கம் மிக முக்கிய அத்தியாயமாகும்.
2. "கோமாகட்டா மாரு" என்று பெயரிடப்பட்ட கப்பல் இந்தியாவிலிருந்து குடியேறியவர்களுடன் கனடாவில் இருந்து திரும்பியது 
3. இந்தியா திரும்பியவுடன் பிரிட்டிஷ் போலீசாருடன் ஏற்பட்ட மோதலில் அந்தக் கப்பலில் இருந்த பல பயணிகள் கொல்லப்பட்டனர் 
4. இந்த நிகழ்வு இந்திய தேசிய இயக்கத்திற்கு ஆழமான வடுவை ஏற்படுத்தியது.
5. 1913 இல் லாலா ஹர்தயாள் கதார் கட்சி என்ற அமைப்பைத் தொடங்கினார். 

1. திலகர் தலைமையிலும் மற்றொன்று அன்னி  பெசன்ட் அம்மையார் தலைமையிலும் தன்னாட்சி இயக்கங்கள் ஆரம்பிக்கப்பட்டன.
2. இரு இயக்கங்களின் வரையறைகளும் தெளிவாக வகுக்கப்பட்டிருந்தன.
3. தன்னாட்சி இயக்கத்தின் இரட்டைக் குறிக்கோள்கள் பிரிட்டிஷ் ஆட்சி இந்தியாவில் தன்னாட்சியை ஏற்படுத்துவது மற்றும்,
4. தாய்நாடு பற்றிய பெருமையுணர்வை இந்திய மக்களிடையே ஏற்படுத்துவது ஆகிய அந்த இரண்டு குறிக்கோள்கள் ஆகும்.

1. 1916-இல் ஏப்ரலில் பெல்காமில் நடந்த பம்பாய் மாகாண மாநாட்டில் திலகரின் தன்னாட்சி இயக்கம் நிறுவப்பட்டது.
2. மகாராஷ்டிரா, கர்நாடகா, மத்திய மாகாணங்கள் பெரார் ஆகிய பகுதிகள் திலகரின் தன்னாட்சி இயக்கம் செயல்படும்
3. திலகரின் இயக்கத்துக்கு "ஆறு" கிளைகள் ஒதுக்கப்பட்டது
4. அன்னி பெசண்ட் அம்மையாரின் இயக்கத்துக்கு இந்தியாவின் எஞ்சிய அனைத்து பகுதிகளிலும் ஒதுக்கப்பட்டது.
5. காந்தியடிகளின் சத்தியாகிரக இயக்கங்கள் தொடங்கப்படுவதற்கு வழிவகுக்கும் வகையில் மக்களை ஒன்றுதிரட்ட தன்னாட்சி இயக்கங்கள் களம் அமைத்தன.
6. காந்தியடிகளின் சத்யாக்கிரகப் போராட்டங்களில் முதன் முதலில் ஈடுபட்டோரில் பலர் தன்னாட்சி இயக்க உறுப்பினர்கள் ஆவார்கள்.
7. இந்த இயக்கத்தின் மூலமாக அமைக்கப்பட்ட கட்டமைப்புகளைக் காந்திய போராட்டங்களை பரப்புவதற்கு அவர்கள் பயன்படுத்தினர்.
8. அனைத்து விதப் பிரிவுகளைத் தாண்டி காங்கிரஸ், முஸ்லிம் லீக், பிரம்மஞான சபையாளர்கள், தொழிலாளர் அமைப்பினர் என பலதரப்பட்ட உறுப்பினர்களைக் கொண்ட முதல் இந்திய அரசியல் இயக்கமாக தன்னாட்சி இயக்கம் விளங்கியது. 

1. நிர்வாகம் மற்றும் நிதி விஷயங்களில் மத்திய கட்டுப்பாட்டில் இருந்து மாகாணங்கள் சுதந்திரமாகச் செயல்பட வேண்டும்.
2. மத்திய மற்றும் மாகாண சட்டமேலவைகளின் உறுப்பினர்களில் 4/5 பங்கு நபர்கள் தேர்ந்தெடுக்கப்பட வேண்டும், 1/5 பங்கு நபர்கள் நியமனம் செய்யப்பட வேண்டும்.
3. மாகாண மற்றும் மத்திய சட்டப் பேரவைகளின் 4/5 உறுப்பினர்கள் பரந்துபட்ட வாக்குப்பதிவின் மூலம் தேர்ந்தெடுக்கப்பட வேண்டும்.
4. மத்திய நிர்வாக சபை உட்பட நிர்வாக சபை உறுப்பினர்களில் 1/2 பங்கு நபர்கள் அந்தந்த சபைகளின் மூலமாகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட இந்தியர்களாக இருக்க வேண்டும்.
5. மாகாண சபைத் தேர்தல்களில் முஸ்லிம்களுக்கு தனித்தொகுதிகள் வழங்க காங்கிரசும் ஒப்புக்கொண்டது. கிலாபத் இயக்கம் மற்றும் காந்தியடிகளின் ஒத்துழையாமை இயக்கம் ஆகியவற்றில் இந்து-முஸ்லிம் ஒத்துழைப்புக்கு இந்த ஒப்பந்தம் வழியமைத்தது.
6. தங்களது சபைகள் நிறைவேற்றிய தீர்மானங்களுக்கு ஏற்ப மாகாண மற்றும் மத்திய அரசுகள் நடக்கக் கடமைப்பட்டுள்ளன. கவர்னர் ஜெனரல் அல்லது ஆளுநர் சபைகளின் தடுப்பாணை அதிகாரம் பெறும் பட்சத்தில் அந்தத் தீர்மானம் ஓராண்டுக்கும் குறைவான இடைவெளியில் மீண்டும் நிறைவேற்றப்படும் பட்சத்தில் அது செயல்பாட்டுக்கு வரும்.
7. இந்திய அரசுக்கும் வெளியுறவு அமைச்சருக்கும் உள்ள உறவுகளும் தன்னாட்சி தகுதியுடைய பகுதியின் காலனி செயலருக்கு இந்தியாவுக்கும் உள்ள உறவுகளும் ஒத்திருக்க வேண்டும்.ஏகாதிபத்திய அரசு அலுவல்களுடன் தொடர்புடைய எவரும் சமநிலை பெற்றிருக்க வேண்டும்.