குறிப்புச் சட்டகம் :
1 முன்னுரை
2 சூரியனைப் பிரசவிக்கும் பாறை
3 மீரானின் ஆர்வம்
4 ஊசிக் கிணறும் பெரிய பாம்பும் 
5 பாறையின் மேல் மீரான் 
6 பாம்பின் தோழன்:
7 முடிவுரை  


முன்னுரை :
சூரியனைப் பிரசவிக்கும் பாறை எனும் சிறுகதை தோப்பில் முகமது மீரானின் "வேர்களின் பேச்சு" என்ற சிறுகதைத் தொகுப்பில் இடம்பெற்றுள்ளது. ஒரு பொய்யான மூடநம்பிக்கை காலப்போக்கில் நம்பிக்கையாக மாறி பின் எவ்வாறு பகுத்தறிவால் உண்மை வெளிப்பட்டது என்ற ஆழமான கருத்தை இச்சிறுகதை உணர்த்துகிறது 


சூரியனைப் பிரசவிக்கும் பாறை:
 மீரான் தன் குழந்தைப்பருவத்தில் ஒரு கிராமத்தில் வசித்து வந்தார். அங்கு கிழக்குத் திசையில் ஒரு பெரிய பாறை இருக்கிறது. காலையில் எழுந்து பார்க்கும்போது அந்தப் பாறையின் விலாவைப் பிளந்துகொண்டு சூரியன் வெளிவருவதைக் காண்பார் மீரான். பாறையின் வயிற்றிலிருந்து தினமும் ஒவ்வொரு சூரியன் வெளிவந்து வானத்தரையில் தவழ்ந்து கொண்டே நகர்ந்து கடலில் கால் இடறி விழுந்து இறந்து போவதுபோல் அவருக்குத் தோன்றும். தினமும் ஒரு சூரியனைப் பிரசவிக்கும் பாறை மாபெரும் அற்புதம் என வியந்தார்.


மீரானின் ஆர்வம்:
 ஒருமுறை பள்ளிக்கூடத்தில் ஆசிரியர் சூரியன் எங்கே உதயமாகிறது என வினாவினார். அதற்கு மீரான், சூரியன் பாறையின் உள்ளேயிருந்து என பதில் அளித்தார். அன்று முதல் சூரியனைப் பெரும் பாறையை நேரில் சென்று பார்ப்பதற்கு அவரிடம் ஆர்வம் அலைமோதியது. ஆற்றைக் கடந்துதான் அப்பாறைக்குச் செல்ல வேண்டும். ஆனால் அங்கு சென்றால் தனது அம்மாவும் (உம்மா) அப்பவும் (வாப்பா) தோலை உரித்துவிடுவார்கள் எனப் பயந்தார். 


ஊசிக் கிணறும் பெரிய பாம்பும்:
 மீரான் தனது அம்மாவிடம் (உம்மா) தனக்கு அந்தப் பாறையைக் காட்டித்தருமாறு வேண்டினார். ஆனால், அம்மாவோ அந்தப் பாறையின் மீது ஏறக்கூடாது. ஏனெனில் அங்கு ஊசிக் கிணறு உள்ளதாகவும், அதற்கு ஒரு பெரிய பாம்பு காவல் நிற்பதாகவும் தெரிவித்தார். முன்பு சமய அறிஞர் (தங்கள்) ஒருவர் அங்கு சென்றபோது தாகம் தணிக்கத் தன் கையிலிருந்த கம்பை எடுத்துப் பாறையில் இடித்தபோது பொங்கி வந்த தண்ணீரைக் குடித்துத் தாகம் தீர்த்துக் கொண்டார். பிறகு ஒரு கல்லைக்கொண்டு அதை மூடி, அந்த மூடியை யாரும் எடுக்காமல் இருக்க ஒரு பாம்பை காவலுக்கு நிறுத்தினார். அந்த மூடியை எடுத்தால் தண்ணீர் மேலே வந்து இந்த உலகம் (துன்யா) அழிந்துவிடும் என்று மீரானின் அம்மா கூறினார்.


பாறையின் மேல் மீரான்:
 ஒரு தடவை தங்கள் பள்ளிக்கு (மசூதி) நேர்த்திக் கடன் (நேரச்சை) கொண்டு சிலர் செல்வதை பார்த்த மீரான் அவர்கள் பின்னால் நடந்து சென்றார். நேர்ச்சை முடிந்து எல்லோரும் போய்விட, தன்னை யாரும் கவனிக்காத நேரம் பார்த்து பாறையின் தென்பகுதி வழியாக மேல் நோக்கி ஏறினார். நீலக்கடல் பாய்மரங்கள், சரக்குக் கப்பல் பச்சைப் போர்வை விரித்திருப்பதை போல் காட்சி அளித்த இயற்கையின் அழகு போன்றவற்றை ரசித்து தன்னையே மறந்து நின்றார். அப்பொழுது அவரின் பின்பக்கம் பாம்பு ஒன்று படம் எடுத்து நின்றதைப் பார்த்து பயந்துபோனார் 


பாம்பின் தோழன்:
 பாம்பைக் கடந்து செல்ல பயந்து நின்ற மீரானிடம் அப்பாம்பு உரையாடத் துவங்கியது. இருவரும் நெருங்கிய நண்பர்களாக மாறினர். சூரியனைப் பிரசவிக்கும் பாறையையும் ஊசிக் கிணற்றையும் பார்க்க வந்ததாகக் கூறிய மீரானிடம் உண்மையை உரைத்தது அப்பாம்பு. இந்தப் பாறை சூரியனை பிரசவிக்கவில்லை என்று அது உதிக்கிறபோது அவ்வாறு தோன்றுகிறது என்றும் விளக்கியது. மனிதர்களை மூடர்கள் என்று கூறிய பாம்பு அந்தப் பாறையில் ஊசிக் கிணறு என்று எதுவும் கிடையாது எனவும் அதன் மூடியை எடுத்தால் தண்ணீர் பொங்கி இந்த உலகம் அழிந்துவிடும் என்பது மூடநம்பிக்கை எனவும் புரியவைத்தது  


முடிவுரை:
 உண்மையை அறிந்த மீரான் பாறையின் சரிவோடு நெருங்கி இறங்கினார். பாறையின் தாழ்வாரத்தில் கம்புடன் நின்ற தன் அப்பாவைக் (வாப்பா) கண்டு அலறினார் காலம் கடந்தது. அந்தப் பாம்பு சொன்னதன் பொருளை மீரான் தன் முப்பத்தாறாவது வயதில் மீண்டும் புரிந்துகொண்டார் அந்தப் பாறையின் மீது மீண்டும் ஏறி பாம்பிற்கு கொடுத்த வாக்குறுதியை நிறைவேற்றினார் 

கள்ளுண்பவரை நஞ்சுண்பவர் என வள்ளுவர் இடித்துரைக்கிறார்

மனத்தை தீமையிலிருந்து விலக்கி நல்ல வழியில் செலுத்துவதே அறிவு என்பதால் மனத்தை அதன் போக்கில் செல்லவிடக்கூடாது என்கிறார் வள்ளுவர்

சிலப்பதிகாரத்தின் கதைத் தொடர்ச்சி மணிமேகலையில் காணப்படுவதால் இவை இரண்டும் 'இரட்டைக் காப்பியங்கள்' என அழைக்கப்படுகின்றன 

21 நரம்புகளைக் கொண்டது  - பேரியாழ்
19 நரம்புகளைக் கொண்டது  - மகரயாழ்
14 நரம்புகளைக் கொண்டது  - சகோடயாழ்
7 நரம்புகளைக் கொண்டது  - செங்கோட்டியாழ் 

1.குழல்
2.யாழ்
3.மத்தளம்
4.முழவு
5.ஆமந்திரிகை

காற்றின் தீராத பக்கங்களில் சிறகிலிருந்து பிரிந்த இறகு ஒன்று ஒரு பறவையின் வாழ்வை எழுதிச் சென்றது 

அறிவின் மேன்மை
அறிவு அழிவு வராமல் காக்கும் கருவியாகும் அதுமட்டுமல்லாமல் பகைவரால் அழிக்க முடியாத பாதுகாப்பு அரணும் அதுவே ஆகும்
மனத்தை அது போகும் போக்கில் செல்லவிடாமல் தீமையிலிருந்து விலக்கி நல்ல வழியில் செலுத்துவதே அறிவாகும்
குறள்
எப்பொருள் யார்யார்வாய்க் கேட்பினும் அப்பொருள்
மெய்ப்பொருள் காண்பது அறிவு
எப்பொருளை யார் யார் சொல்லக் கேட்டாலும் அப்பொருளின் மெய்யான பொருளைக் காண்பதே அறிவாகும்
உலகம் எத்தகைய உயர்ந்த நெறியில் செல்கிறதோ அந்நெறியில் தானும் உலகத்தோடு இணைந்து செல்வதே அறிவாகும் 
குறள்
எதிரதாக் காக்கும் அறிவினார்க்கு இல்லை
அதிர வருவதோர் நோய்
பின்பு வரப்போவதை முன்பே அறிந்து காத்துக்கொள்ளும் வல்லமை கொண்ட அறிவுடையவர்க்கு அவர் நடுங்கும்படியாக வரக்கூடிய துன்பம் ஒன்றும் இல்லை

அணி - இக்குறட்பாவில் தொழில் உவமையணி பயின்று வந்துள்ளது
அணி விளக்கம் - ஒரு தொழிலுக்கு மற்றொரு தொழிலை உவமை காட்டிக் கூறுவது தொழில் உவமையணி ஆகும்
அணிபொருத்தம் - அகலாது அணுகாது தீக்காய்தல் என்னும் செயல் வேந்தனோடு பழகும் முறைக்கு உவமையாகக் கூறப்பட்டுள்ளது எனவே இது தொழில் உவமையணிக்குப் பொருத்தமாயிற்று