மழைநீர் சேகரிப்பில் இரண்டு வகைகள் உள்ளன. அவை
1. மழை எங்கு பொழிகிறதோ அவ்விடத்திலே சேகரித்தல்.
2. ஓடும் மழை நீரினை சேகரித்தல்.

ஆர்க்டிக் மற்றும் அண்டார்க்டிக் பகுதிகளில் பனிப்படலத்திற்கு கீழ் வசிக்கும் நீர்வாழ் விலங்குகள் இறப்பதில்லை ஏனெனில் மிதக்கும் பனிப்படலமானது ஒரு பாதுகாப்புப் படலமாக செயல்பட்டு நீரிலிருந்து வெப்பம் வெளியேறுவதனை அனுமதிப்பதில்லை. இக்காரணங்கள் நீர்வாழ் விலங்களுக்கு சாதகமாக அமைந்து அவை உயிர்வாழ உதவுகின்றன.

துருவப் பகுதிகளில் உள்ள பனியாறுகள், பனிப்படிவுகள் பனிப்பாறைகளில் நீர் பனிக்கட்டியாகக் காணப்படுகிறது.

1. மேகங்கள் குளிர்ச்சியடைய குளிர்ந்த காற்று தேவை.
2. மேகங்கள் குளிர்ச்சியடைந்து சுருங்கினால் மட்டுமே மழைப்பொழிவு நிகழும்.
3. குளிர்ச்சியடையாத மேகங்கள் மழை தராது.
இதுவே அன்றாடம் மழைப்பொழிவு நிகழாததிற்கான காரணமாகும்.

குளிர்சாதனப் பெட்டியில் வைத்து குளிரூட்டப்பட்ட முகவையை மேசையில் வைக்கும் போது காற்றிலுள்ள நீராவி முகவையின் மீது பட்டு குளிர்ந்து நீராக மாறி பாட்டிலைச் சுற்றி குளம்போல் நீர் தேங்கியிருக்கும்.

நகரங்களிலும், கிராமங்களிலும் பல்வேறு தேவைகளுக்கு கால்வாய்கள், குளங்கள், ஆறுகள், கிணறுகள், நீர்த்தேக்கங்கள், ஆழ்துணைக் கிணறுகள், நீர்த் தொட்டிகளிலிருந்து நீர் பெறப்படுகிறது.

1. கடல் 
2. ஆறு 
3. ஏரி 
4. கிணறு

1. புவியில் 3% நன்னீரை அதிகப்படுத்த முடியாது. எனவே நீரை சிக்கனமாக பயன்படுத்தி தக்க வைத்துக் கொள்ள வேண்டும்.
2. நீரினைத் தூய்மைப்படுத்தி மறுசுழற்சிக்கு உட்படுத்துதல்.
3. விவசாயத்தில் அதிகப்படியான உரங்கள் மற்றும் பூச்சி கொல்லிகளின் பயன்பாட்டினைக் குறைப்பதன் மூலம் நிலத்தடி நீர் மாசுப்பாட்டினைக் குறைத்தல்.
4. காடுகளைப் பாதுகாத்தல்
5. கடல் நீரை குடிநீராக்குதல் போன்றவற்றின் மூலம் நன்னீரைத் தக்க வைத்துக் கொள்ளலாம்.

நிலப்பகுதியில் ஏரியோ, குளமோ இல்லையென்றாலும் அங்கே மேகங்கள் உருவாகும். அங்கு உள்ள தாவரங்களின் இலைகளில் நடைபெறும் நீராவிப்போக்கு மூலம் நீராவி வளிமண்டலத்திற்கு சென்று மேகங்களை உருவாக்கும்.

இந்தியாவில் நீர் பற்றாக்குறை ஏற்படக் காரணங்கள்.
1. மக்கள் தொகைப் பெருக்கம்
2. சீரான மழைப் பொழிவின்மை
3. நிலத்தடி நீர் மட்டம் குறைதல்
4. நீர் மாசுபாடு
5. நீரினை கவனக் குறைவாக கையாளுதல்

கழிவு நீரை ஆறுகளிலோ, கடலிலோ சமன்படுத்தாமல் வெளியேற்றினால் ஆறுகளும், கடலும் மாசடைந்து அந்நீரில் வாழும் உயிர்கள் இறக்க நேரிடும். ஆற்று நீரை குடிக்கும் மக்களுக்கு நோய்கள் தொற்றும் ஆபத்து அதிகம். எனவே கழிவுநீரை மறுசுழற்சி செய்து கழிவுகளை நீக்கிய பின் நீர் நிலைகளில் வெளியேற்ற வேண்டும்.

புவிப் பரப்பில் 71% நீர் நிறைந்திருந்தாலும் நன்னீர் அளவு 3% மட்டுமே. ஆனால் அந்நீரை உபயோகிக்கும் தாவரங்கள், விலங்குகள் மற்றும் மனிதர்களின் எண்ணிக்கை நாளுக்கு நாள் அதிகரித்துக் கொண்டே உள்ளது. எனவே தண்ணீர் பற்றாக்குறை ஏற்படுகிறது.

1) மழை நீர் உயிர் நீர்
2) மழைநீரை சேமிப்போம் நிலத்தடி நீரை பெருக்குவோம்
3) நீரின்றி அமையாது உலகம்

1. மழை நீரை நேரடியாகச் சேகரித்தல் மற்றும் பயன்படுத்துதலே மழைநீர் சேகரிப்பு எனப்படும்.
2. கட்டிடங்களில் மேல்தளத்திலிருந்து விழும் மழை நீரை சேகரித்து குழாய் வழியாக மழைநீர் சேகரிப்பு தொட்டிகளில் விடுதல்.
3. இத்தொட்டிகளில் கருங்கல், கரி, மணல் போன்றவை இடப்பட்டிருக்கும்.
4. மேலும் இத்தொட்டியிலிருந்து நேரடியாக நிலத்திற்குள் விட்டு நிலத்தடி நீர் மட்டம் உயரச் செய்யலாம்.
5. இத்தொட்டிகளில் சுத்திகரிக்கப்பட்ட மழைநீரை கிணற்றில் விட்டும் பயன்படுத்தலாம்.

1. இந்தியாவின் நீர் மனிதர் இராஜேந்திர சிங் ஆவார்.
2. இவர் மழைநீர் சேமிப்பு திட்டத்தின் கீழ் இந்தியாவின் 850 கிராமங்களில் 4500 தடுப்பணைகளையும், குளங்களையும் கட்டினார்.
3. இத்திட்டத்தின் மூலம் இறந்து கொண்டிருந்த பல ஆறுகளுக்கு புத்துயிர் தந்தவர்.
4. 2001 ம் ஆண்டு ராமன் மகசேசே விருதையும். 2005ம் ஆண்டு ஜம்னா லால் பஜாஜ் விருதையும் பெற்றார்.
5. இவர் இந்தியாவின் 'ஜல் புருஷ்' (தண்ணீர் மனிதர்) என அழைக்கப்படுகிறார்.

1. குடிநீர் என்பது மனிதன் குடிப்பதற்கும் உணவு சமைப்பதற்கும் பாதுகாப்பான நீராகும்.
2. உணவு செரிக்கவும், கழிவுப் பொருளை வெளியேற்றவும் நீர் அவசியம்.
3. மனித உடல் உறுப்புகளின் சீரான செயல்பாட்டிற்கும் தினமும் சராசரியாக 2 - 3 லிட்டர் குடிநீர் தேவை.
4. குடிநீரில் இயற்கையான கனிமங்கள் உள்ளதாக இருக்க வேண்டும்.
5. குடிநீர் என்பது சுத்தமானதாகவும் அபாயகரமான மாசுக்கள் மற்றும் கிருமிகள் இல்லாததாக இருக்க வேண்டும்.
6. தூய்மையான குடிநீரில் அமிலத்தன்மை இல்லாமல் pH அளவு சரியாக இருக்க வேண்டும்.
7. குடிநீர் இயற்கையான சுவையுடன் இருக்க வேண்டும்.