ஒப்பந்தத்தில் ஈடுபடும் ஒரு நபர் வாக்குருதியை நிறைவேற்றிய பின்னர் மற்றொரு நபர் ஒப்பந்தத்தை மீறுவதால் பணிக்கு ஏற்ற தொகை என்று கூற்று எழுகிறது. "எவ்வளவு ஈட்டப்பட்டதோ அவ்வளவு" என்ற சொல்லின் பொருள் "பணிக்கு ஏற்ற தொகை" எனப்படுகிறது.

நிறைவேற்றம் இயலாது போதல் இரண்டு வகைப்படும். அவை
(i) உடன்படிக்கை ஏற்படும் போதல், இரண்டு வகைப்படும். அவை
(i) உடன்படிக்கை ஏற்படும் பொழுதே நிறைவேற்ற இயலாமை.
(ii) ஒப்பந்தம் உருவாக்கிய பின்னர் ஏற்படும் இயலாமை.

ஒப்பந்தத்தில் ஈடுபட்டுள்ள நபர்கள் வெளிப்படையாகவோ அல்லது உட்கிடையாகவோ ஒப்பந்தத்தை முடிவுக்கு கொண்டு வரலாம். பரஸ்பர விடுப்பு பின் வரும் ஏதேனும் ஒரு வழியில் செய்யப்படலாம். பரிமாற்றம், திருத்தம், தள்ளுபடி, ரத்து செய்தல், தளர்த்துதல், இணைப்பு.

(i) இழப்பீடு என்பது ஒப்பந்தம் பாதிக்கப்பட்ட நபர் அடைந்த நட்டத்தை ஈடுகட்டும் வகையில் தவறிழைத்த நபரால் அளிக்கப்படும் பணம் சார்ந்த ஈடு ஆகும். ஆகவே பாதிக்கப்பட்ட நபர் ஒப்பந்த மீறுகைக்கு காரணமான நபர் மீது இழப்பீடு பெரும் வகையில் சட்ட நடவடிக்கை எடுக்கலாம்.
(ii) இந்திய ஒப்பந்த சட்டம் 1872 பிரிவு 73-ன் படி ஒப்பந்தத்தை மீறும் நபர் அதனால் பாதிக்கப்பட்ட நபருக்கு இழப்பீடு அளிக்கும் பொறுப்பு உள்ளது.

சில நிகழ்ச்சிகளால், ஒரு ஒப்பந்தத்தை நிறைவேற்ற முடியாமல் போனால், அது இயலாது போதலால் விடுவிடுப்பு எனப்படும். அதனால் ஒப்பந்த நபர்கள் தமது கடமைகளிலிருந்து விடுவிக்கப்படுகின்றனர்.
நிறைவேற்ற இயலாது போதல் இரண்டு வகைப்படும்அவை
(i) உடன்படிக்கை ஏற்படும் பொழுதே நிறைவேற்ற இயலாமை.
(ii) ஒப்பந்தம் உருவாகிய பின்னர் ஏற்படும் இயலாமை.
உடன்படிக்கை போதே அது நிறைவேற்றப்பட முடியாது என்பது:
(i) ஒப்பந்த நபர்களுக்கு தெரிந்து இருக்கலாம்.
(ii) ஒப்பந்த நபர்களுக்கு தெரியாமல் இருக்கலாம். அதேபோல ஒரு ஒப்பந்தம் உருவாகிய பின்னர் ஏற்படும் இயலாமை அல்லது இடையில் இயலாமல் போதலால் விடுவிப்பு போன்றவை:
(i) ஒப்பந்த நபர்களின் கட்டுப்பாட்டிற்கு அப்பாற்பட்ட சில நிகழ்வுகள் அல்லது
(ii) வாக்குறுதி அளித்தவர் அல்லது வாக்குறுதி பெறுபவர் சில செயல்களால் ஏற்படலாம்.

(i) ஒப்பந்தத்தில் ஈடுபடும் நபர்களின் உடன்படிக்கை பரஸ்பரமாக ஒத்துக் கொள்வதன் மூலம் உடன்பாட்டை முடித்து கொள்ளலாம்.
(ii) உடன்பாட்டின் விளைவாக ஒப்பந்தம் ஏற்படுவது போல, அதில் ஈடுபட்டுள்ள நபர்கள் ஒன்றிணைந்த உடன்பாட்டை ஒரு முடிவுக்குக் கொண்டு வரலாம். பரஸ்பர உடன்படிக்கையின் மூலம் விடுவிப்பு பின்வரும் ஏதேனும் ஒரு வழிகளில் இருக்கலாம்.
(iii) ஒப்பந்தத்தில் ஈடுபட்டுள்ள நபர்கள் வெளிப்படையாகவோ அல்லது உட்கிடையாகவோ ஒப்பந்தத்தை முடிவுக்குக் கொண்டு வரலாம்.
(iv) பரஸ்பர விடுப்பு பின்வரும் ஏதேனும் ஒரு வழியில் செய்யப்படலாம். அவை பரிமாற்றம், திருத்தம், தள்ளுபடி, ரத்து செய்தல, இணைப்பு.

(i) இழப்பீடு என்பது ஒப்பந்த மீறுகையால் பாதிக்கப்பட்ட நபர் தான் அடைந்த நட்டத்தை ஈடுகட்டும் வகையில் தவறிழைத்த நபரால் அளிக்கப்படும் பணம் சார்ந்த ஈடு ஆகும். ஆகவே பாதிக்கப்பட்ட நபர், ஒப்பந்த மீறுகைக்கு காரணமான நபர் மீது இழப்பீடு பெறும் வகையில் சட்ட நடவடிக்கை எடுக்கலாம்.
(ii) இந்திய ஒப்பந்தச் சட்டம், 1872 பிரிவு 73-படி ஒப்பந்தத்தை மீறும் நபர் அதனால் பாதிக்கப்பட்ட நபருக்கு இழப்பீடு அளிக்க வாய்ப்புள்ளது. அந்த இழப்பீடு நான்கு வகைகளாக உள்ளன. அவை:
1. சாதாரண இழப்பீடு
2. சிறப்பு இழப்பீடுகள்
3. பழிவாங்கும் தன்மையுள்ள அல்லது முன் மாதிரி இழப்பீடுகள் மற்றம்
4. பெயரளவு இழப்பீடுகள்

ஒப்பந்த விடுவிக்கப்படும் வழிகள்:
(i) நிறைவேற்றதின் மூலம் விடுவிப்பு (Discharge by Performance): ஒப்பந்தத்தில் ஈடுபட்டுள்ள நபர்கள் தமது கடமைகளைச் செய்தால் ஒப்பந்தம் நிறைவேற்றப்பட்டதாகக் கருதப்படும். நிறைவேற்றம் என்பது உடன்பாட்டின்படி இருக்க வேண்டும். வாக்குறுதி அளித்தப்படி குறிப்பிட்ட காலத்தில், குறிப்பிட்ட முறையில் ஒப்பந்தம் நிறைவேற்றப்பட வேண்டும். நிறைவேற்றம் இரண்டு வகைப்படும் (அ) உண்மையான நிறைவேற்றம் (ஆ) நிறை வேற்றுவதாக முனைவு செய்தல்.
(ii) பரஸ்பர உடன்படிக்கையின் மூலம் விடுவிப்பு:
ஒப்பந்தத்தில் ஈடுபடும் நபர்களின் உடன்படிக்கை, பரஸ்பரம் ஒத்துகொள்வதன் மூலம் உடன்பாட்டை முடிக்கலாம். உடன்பாட்டின் விளைவாக ஒப்பந்தம் ஏற்படுவது போல, அதில் ஈடுபட்டுள்ள நபர்கள் ஒன்றிணைந்து உடன்பாட்டை ஒரு முடிவுக்கு கொண்டு வரலாம். பரஸ்பர உடன் படிக்கையின் மூலம் விடுவிப்பு பின்வரும் ஏதேனும் வழிகளில் இருக்கலாம். அவை ஒப்பந்தத்தில் ஈடுபட்டுள்ள நபர்கள், வெளிப்படையாகவோ அல்லது உட்கிடையாகவோ ஒப்பந்தத்தை முடிவுக்கு கொண்டு வரலாம். பரஸ்பர விடுவிப்பு பின்வரும் ஏதேனும் செய்யப்படலாம், அவை பரிமாற்றம், திருத்தம், தள்ளுபடி, ரத்து செய்தல், தளர்த்துதல், இணைப்பு.
(iii) இயலாது போதலால் விடுவிப்பு (By Impossibility of Performance): சில நிகழ்ச்சிகளால் ஒரு ஒப்பந்தத்தை நிறைவேற்ற முடியாமல் போனால், அது இயலாது போதனால் விடுவிப்பு எனப்படும். அதனால் ஒப்பந்த நபர்கள் தமது கடமைகளில் இருந்து விடுவிக்கப்படுகின்றனர். நிறைவேற்றம் இயலாது போதல் இரண்டு வகைப்படும் (பிரிவு 56) அவை (அ) உடன்படிக்கை ஏற்படும் பொழுதே நிறைவேற்ற இயலாமை, (ஆ) ஒப்பந்தம் உருவாகிய பின்னர் பொழுதே அது நிறைவேற்றப்பட முடியாது என்பது (1) ஒப்பந்த நபர்களுக்கு தெரிந்து இருக்கலாம் (2) ஒப்பந்த நபர்களுக்கு தெரியாமல் இருக்கலாம்.  அதேபோல ஒரு ஒப்பந்தத்தை உருவாக்கிய பின்னர் ஏற்படும் இயலாமை அல்லது இடையில் இயலாமல் போதலில் விடுவிப்பு போன்றவை. ஒப்பந்த நபர்களின் கட்டுப்பாட்டிற்கு அப்பாற்பட்ட சில நிகழ்வுகள் அல்லது வாக்குறுதி அளித்தவர் அல்லது வாக்குறுதி பெறுபவர் சில செயல்களால் ஏற்படலாம்.
(iv) கால கடந்து போவதால் விடுவிப்பு (By Lapse of Time) :
வரையறை சட்டம் 1963 படி ஒப்பந்தம் ஒன்று குறிப்பிட்ட காலத்திற்குள் நிறைவேற்றப்பட வேண்டும். ஒப்பந்தம் நிறைவேற்றப்படாமல் இருந்தால் அதனால் பாதிக்கப்பட்ட நபர் குறிப்பிட்ட காலத்திற்குள் சட்ட நடவடிக்கை எடுக்காவிட்டால், ஒப்பந்தத்தை நிறைவேற்ற கோரும் உரிமையை இழந்து விடுகிறார்.
(v) சட்டத்தினால் விடுவிப்பு (By Operation of Law) : சட்டத்தினால் விடுவிப்பு என்பது சட்டத்தின் தலையீட்டினால் ஒப்பந்தம் ஒன்று விடுவிக்கப்படுவதை இது குறிக்கும். இது பின்வரும் ஏதேனும் வழிகளில் செய்யப்படலாம்.
1. இறப்பு: தனிப்பட்ட ஆற்றலை நம்பியுள்ள ஒப்பந்தங்களில் வாக்குறுதி அளித்தவர் இறந்தவுடன் அவ்வொப்பந்தம் முடிவுக்கு வந்துவிடும்.
2. இணைப்பு: ஒரு நபரின் குறைந்த அளவு உரிமையானது அவருக்கு வந்துசேரும் உயர்ந்த அளவு உரிமையுடன் இணைப்பதை குறிக்கும். இதில் குறைந்த அளவு உரிமையுடன் இணைப்பதை குறிக்கும். இதில் குறைந்த அளவு உரிமையுள்ள ஒப்பந்தம் விடுவிக்கப்படும்.
3. நொடிப்பு நிலை: ஒப்பந்தத்தில் ஈடுபட்டுள்ள ஒருவர் நொடிப்பு நிலை அடைந்துவிட்டால் அவருடைய அனைத்து பொறுப்புகளிலிருந்தும் விடுவிக்கப்படுகிறார்.
4. முக்கியமான திருத்தம்: ஒரு ஒப்பந்தத்தில் ஈடுபடும் ஒரு நபர் அடுத்தவரின் அனுமதியின்றி ஒப்பந்தத்தில் நிபந்தனைகளில் திருத்தம் செய்வாரேயெனில் ஒப்பந்தத்தை முடிவுக்கு கொண்டு வரலாம்.