i) ரோமானியக் குடியரசு பொ.ஆ.மு 27ல் பேரரசர் அகஸ்டஸின் கீழ் ஒரு பேரரசு ஆயிற்று.
ii) ஐரோப்பாவிலும் வாடாஆப்பிரிக்காவிலும் பெற்ற வெற்றிகள் மூலம் குவிந்திருந்த மிகப்பெரும் செல்வங்களைத் தனது கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்த ரொம்பதான் உலகிலேயே மிகப்பெரிய செலவச் செழிப்பு மிக்க நகரமாகும்.

i) அலெக்ஸ்சாண்டரின் திறமை மிக்க தளபதிகளுடன் ஒருவரான செலியுகஸ் நிகேடர் பொ.ஆ.மு 311க்குப் பிறகு பிரிஜியா (துருக்கி) தொடங்கி சிந்து நதி வரையிலான ஒரு மிகப்பெரிய பரப்பில் வெற்றிகரமாக தனது ஆட்சியை நிறுவினார்.
ii) பொ.ஆ.மு 305 வாக்கில் சந்திரகுப்தர் செலியுகசை எதிர்த்து போரிட்டு அவரைத் தோற்கடித்தார். இருப்பினும் இது அலெக்ஸ்சாண்டரின் ஏனைய ஆளுநர்களுக்கு ஏற்பட்டதை போன்ற கொடூரமான தோல்வி அல்ல.

i) பண்பாட்டுத் தாக்கங்கள் சங்கமிக்குமிடத்தில் அமைந்துள்ள காந்தாராம் கிரேக்க மற்றும் ரோமானிய பண்பாடுகளின் செல்வாக்கு ரோமானியம் உட்பட்டது.பொ.ஆ. முதல் நூற்றாண்டில் காந்தாராக் கலை வடிவங்கள் வளர்ச்சியடைந்தன.
ii) குஷாணப் பேரரசுக் காலத்தில் ரோமுடனான அதன் தொடர்புகளினால் ரோமானியக் கலைநுட்பங்கள் இந்தியக் காலை நுட்பங்களோடு கலந்து, வடமேற்கு இந்தியா முழுதும் பின்பற்றப்பட்டன.
iii) ஆன்மநிலையில் - கண்கள் [பாதி மூடிய நிலையில் தியானத்திலிருந்து புத்தரை சித்தரித்ததற்காக காந்தாராகலை புகழ் பெற்றது.

i) இந்தியா முழுவதும் கிரேக்கர்களை குறிப்பிடப் பயன்படுத்தப்பட்ட யவன (அல்லது யோன) என்ற சொல்லை இப்பொழுதும் பாப்போம்.
ii) இச்சொல் பாரசீக மொழியில் கிரேக்கர்களை குறிக்கும். "யாயுனா" என்றும் சொல்லிலிருந்து பெறப்பட்டதாகும்.
iii) இந்தியாவில் இச்சொல்லானது கலப்பின மக்கள் உட்பட கிரேக்கத்தை பிறப்பிடமாக கொண்ட அனைவரையும் மேலும் பொனீசியர்களை கூடக் குறிப்பதற்கு பயன்படுத்தப்படுகிறது.

i) பொ.ஆ.மு. 305 வாக்கில் சந்திரகுப்தர் செலியுகஸை எதிர்த்து போரிட்டு அவரை தோற்கடித்தார்.
ii) இருப்பினும் இது அலெக்ஸாண்டரின் ஏனைய ஆளுநர்களுக்கு ஏற்பட்டதை போன்ற கொடூரமான தோல்வி அல்ல.
iii) மாறாக சந்திரகுப்தர் செலியுகஸுடன் ஓர் அமைதி உடன்படிக்கை செய்து கொண்டார்
iv) சிந்து வரையிலும் தான் வெற்றி கொண்டிருந்த நிலப்பரப்பை ஒப்படைத்த செலியுகஸ், அதற்கு பதிலாக 500 போர் யானைகளை பெற்றுக்கொண்டார்.

i) பேரரசர் அசோகர் இரக்கத்தையும் அதன் விளைவாக மௌரியப் பேரரசின் வீழ்ச்சியையும் தொடர்ந்து வந்த நான்கு நூற்றாண்டுகளில் இந்தியாவின் சில பகுதிகள் மேற்காசியா, மத்திய ஆசியாவை சேர்ந்த இந்தோ - கிரேக்கர், சாகர், குஷானர் ஆகியோரின் படையெடுப்புகளுக்கு உள்ளாயின.
ii) இவர்கள் அனைவருமே இந்தியாவின் பெரும் பகுதிகளில் தங்களின் ஆட்சிகளை நிறுவினர்.
iii) மேலும் இது விரிவான வணிகத் தொடர்புகள் மூலம் மத்தியத் ஆசியா சீனா ஆகியவற்றோடு இந்தியாவை ஒருங்கிணைத்தது.

i) பௌத்த ஆசான் நாகார்ஜுனர், பௌத்த தத்துவஞானிகள் அஸ்வகோஷர், பார்ஸ்வர், வசுமித்திரர், போன்றோரின் புரவலராக பேரரசர் கனிஷ்கர் திகழ்ந்தனர்.
ii) "அஸ்வகோஷர்" அவரது "புத்தசரிதம்" நூலுக்காக புகழ் பெற்றவர் என்பதோடு ஒன்பது காட்சிகளில் அமைந்த சரிபுத்ரப்ரகரண என்ற முதல் சமஸ்கிருத நாடகத்தின் ஆசிரியர் என்பதற்காகவும் போற்றப்படுகிறார்
iii) மாபெரும் நாடகாசிரியர் பாசன், பெரும்பாலும் இந்த காலத்தை சேர்ந்தவராவார்.
iv) இந்து மத நூல்களில் மனு பொ.ஆ 2ம் நூற்றாண்டில் தான் இறுதி வடிவப் பெற்றன என்பதை அறிகிறோம்.

இந்தியாவின் முதல் சாக ஆட்சியாளர் மௌஸ் அல்லது மொ/மொக ஆவார்.
காந்தாரத்தை கைப்பற்றிய அவர் இந்தோ - கிரேக்க அரசாட்சியில் ஒரு பிளவை ஏற்படுத்தினார்
இந்தியாவில் சாகர்கள் இந்து சமூகத்துக்குள் இரண்டறக் கலந்து விட்டனர்
இந்த பெயர்களையும், மத நம்பிக்கைகளையும் கைகொள்ளத் தொடங்கினார்
அவர்களது நாணயங்களின் ஒருபக்கத்தில் இந்துக் கடவுள்களின் உருவம் பொறிக்கப்பட்டது.
சாகர் தங்களின் ஆட்சிப் பகுதிகளை நிர்வகிக்க சத்ரப்களை மகானா ஆளுநர்களாக நியமித்தனர்
சத்ராபாக்கள் பலரும் தங்களுக்கு மஹாசத்ரபாக்கள் எனப்பட்டம் சூடிக் கொண்டதோடு நடைமுறையில் சுதந்திர ஆட்சியொயாளர்களாயின.
புகழ் பெற்ற சாக சத்ரப்களில் ஒருவர்தான் ருத்ரதாமன்.

i) சிலை வடிப்புக் காலையில் கிரேக்க தாக்கத்தின் காரணமாக இந்திய - கிரேக்க பாணியிலான கூறுகள் ஒன்றிமைந்து புதியமுறை உருவானது.
ii) இது காந்தாரக்கலை எனப்படுகிறது. இந்தோ கிரேக்க பாணியிலான சிற்பங்களும் கலையும் தோன்றுவதற்கு வழிவகுத்தது.
iii) தட்சசீலத்திலும் வடமேற்கு பகுதியிலும் செதுக்கப்பட்ட புத்தரின் சிலைகள் கிரேக்க மரபால் ஊக்கம் பெற்று, கண்ணியமான ஆடைகளில் தேவதூதர்களாலும் சிலைகளாலும் சூழப்பட்டுள்ளதாக அவரைக் காட்டுகின்றன.

i) மேற்கு கரையிலிருந்து ரோமானிய வணிகர்கள் நிலவழியே பாலக்காடு கணவாயை கடந்து கிழக்கேயுள்ள உற்பத்தி மையங்களுக்கு வந்தனர்.
ii) ஏரோட்டிலுள்ள கொடுமணல், படியூர், வாணியம்பாடி ஆகிய இடங்களில் ரோம் நாட்டில் அதிக தேவையில் இருந்த நவரத்தின கல்லான கோமேதகம் கிடைக்கின்ற சுரங்ககளிருந்தன.
iii) மேலும் ஈரோடு அருகிலுள்ள சென்னிமலையில் உற்பத்தி செய்யப்பட்ட இரும்பும் எஃகும் ரோமாபுரிக்கு ஏற்றுமதி செய்யப்பட்டன
iv) இதனால்தான் முறைப்பட காலத்திய ரோமானிய நாணயங்கள், கோயமுத்தூர், ஈரோடு, சேலம், கரூர் மாவட்டங்களில் அதிக அளவில் கிடைப்பதை காண்கிறோம்.

i) மீனத்தார், மிலித்தா என்றும் அழைக்கப்படுகிறார்.
ii) அவர் புத்த சமயத்தில் அதிக ஆர்வம் கொண்டவர்.
iii) புத்த சமய துறவி நாகபாணருடன் அவர் உரையாடியது மிலிந்த பின்ஹோ என்ற பாலி மொழி நூலாக தொகுக்கப்பட்டுள்ளது.
iv) மீனாந்தர் புத்த சமயத்தை தழுவினார்
v) கிரேக்க தூதரான ஹீலியோடோரஸ் வைணவ சமயத்தை தழுவியதோடு பெஸ் நகரில் கருடத்தூணையும் நிறுவினார்.

i) இந்தோ - கிரேக்க அரசர்களில் அறியப்பட்ட முதல் அரசர் டெமெட்ரியஸ் ஆவார்.
ii) இந்தோ - கிரேக்கர்கள் நேர்த்தி மிக நாணயங்களை வெளியிட்டனர்.
iii) இந்நாணயங்கள் அவர்களின் ஆட்சியை வேறுபடுத்தி காட்டுகின்ற அம்சங்களோடு வெளியிடப்பட்டன
iv) நாணயத்தின் ஒரு பக்கத்தில் ஆட்சி செய்து கொண்டிருக்கிற அரசரின் உருவமும், பெயரும் பொறிக்கப்பட்டிருக்கும்.
v) அரசர்கள் பலவிதமான தலைக்கவசங்களோடு இருப்பது தனிசிறப்பு.
vi) இந்நாணயங்கள் தனிமுக மற்றும் உடல் கூறுகளையும் கொண்ட அரசரின் தோற்றத்தை காட்டுகின்றன.

சாதவாகன ஆட்சி:
i) இந்தியாவின் வடபகுதியில் நிகழ்ந்து வந்த அரசியல் மாறுதல்களினால் தென்னிந்தியா பாதிக்கப்படாமல் இருந்தது. பொ.ஆ.முதல் நூற்றாண்டின் நவீன ஆந்திரா மற்றும் தெலுங்கான மாநிலங்களை உள்ளடக்கிய தக்காண பகுதியில் சாதவாகன ஆட்சி நிறுவப்பட்டது.
ii) இது மௌரிய ஆட்சியயை போன்று ஒரு மையப்படுத்தப்பட்ட ஆட்சியாக அமையவில்லை. சாதவாகன மாகாண ஆட்சியாளர்கள் பலம் தன்னாட்சி உரிமை பெற்றிருந்தனர்.
மூவேந்தர்கள்:
வாடா இந்தியாவில் அமைந்த பரந்த பேரரசுகள் போல் அல்லாமல் தென்னிந்தியாவின் தமிழ் பகுதியில் சிற்றரசர்கள் ஆட்சியில் இருந்தனர். அவர்கள் மூவேந்தர்கள் என அழைக்கப்பட்டனர்.
i) மதுரையை தலைமையிடமாக கொண்டு பாண்டியர்கள்
ii) உறையூரை தலைமையிடமாகா கொண்டு சோழர்கள்
iii) வஞ்சியை தலைமையிடமாக கொண்டு சேரர்களும் ஆட்சி புரிந்தனர்.
மௌரியக் கால கல்வெட்டில்:
பொ.ஆ.மு மூன்றாம் நூற்றாண்டிலே மௌரிய அரசர்கள் தமிழக மூவேந்தர்களை பற்றிய செய்திகளை தங்கள் கல்வெட்டுகளில் பொறித்து வைத்துள்ளார்கள்.
அசோகரின் 2வது கல்வெட்டு ஆணியில் தனது பேரரசின் எல்லையில் அமைந்த அரசுகளை பற்றி கூறியுள்ளார்கள்
மூவேந்தர்கள் மட்டும் தென்னிந்தியாவை ஆண்டனர் என கூற இயலாது. சிறிய பகுதிகளை ஆட்சி புரிந்த ஏராளமான சிற்றரசர்களும் இருந்தனர் என்பதில் ஐயமில்லை. இந்த சிற்றரசர்கள் அந்த காலத்தில் வேளிர் என அழைக்கப்பட்டனர்.

அலெக்சாண்டர் வடமேற்கு இந்தியாவின் மீதுபடையெடுத்து பஞ்சாப் பகுதியை கைப்பற்றியதிலிருந்து கிரேக்கர்களுடனான இந்திய தொடர்பு தொடங்கியது. அலெக்சாண்டருக்குப்பின் அவரது தளபதிகளில் ஒருவரான செல்யூகஸ் நிகேடர் இந்தியாவின் சிந்து பகுதி வரை ஆட்சி செய்தார்.
பின்னர் இந்தோ - கிரேக்க அரசர்களின் முக்கியமானவர்கள் "டெமெட்ரியஸ்", "மினான்ட்ர்", "ஆண்டியோல் சைடஸ்" போன்றோர் எழுச்சி பெற்றனர்.
நாணயங்கள்:
இந்தோ - கிரேக்க அரசர்களின் தனிச் சிறப்பு நேர்த்திமிக்க நாணயங்களை வெளியிடுவது ஆகும். மீனாள்டரின் நாணயங்கள் இந்தியாவில் உத்திரபிரதேசம் வரை கிடைத்துள்ளது. இதிலிருந்து இந்தோ - கிரேக்க உறவு எவ்விதம் இருந்தது என்பதை நாம் அறிந்து கொள்ளலாம்.
நினைவுச் சின்னங்கள்:
பாடலிபுத்திரத்தில் உற்ற நினைவுச் சின்னங்கள் இந்தோ - கிரேக்க கலவை பிரதிபலிக்கின்றன. மேலும் மௌரிய பேரரசின் விரிவான நிர்வாக அமைப்பு கிரேக்கர்களுடைய நிர்வாக அமைப்பை ஒத்து இருந்தன.
மேற்கு இந்தியாவில் இந்தோ - கிரேக்க அரசாட்சிகள் தோன்றியது ஒரு மாறுபட்ட பண்பாட்டின் தாக்கத்தை ஏற்படுத்தியது. கட்டிடக்கலையின் தனித்தன்மை கொண்ட போக்கை ஏற்படுத்தியது.
அசோகர் காலம்:
அசோகர் காலத்தில் ஏற்பட்ட மௌரிய பேரரசின் விரிவாக்கம் ஆப்கானிஸ்தான் வரை இருந்தது. இதனால் மேற்கே எகிப்து வரை முறையான வாணிபம் நடைபெறுவதற்கு உதவி புரிந்தது.
தரைவழி வணிகமானது வடமேற்கு ஆப்கானில் வழியாக நடைபெற்றது.
ஏற்றுமதி:
இந்தியாவிலிருந்து தந்தம், ஆமை ஓடுகள், முத்துக்கள், அவுரி, விளாமிச்சை, வேர்த்தைலம், தாளிசப்த்ரி மற்றும் அரியவகை மரங்கள் ஏற்றுமதி செய்யப்பட்டன.
இவ்வாறாக இந்தோ - கிரேக்க வணிகம், பண்பாடு வலுப்படுத்தப்பட்டது.