1.மராத்திய சிவாஜியின் வழித்தோன்றல் தான் ராஜாராம் என்பவர்.
2. ராஜாராம்  இறந்த பின்னர் அவரது மனைவி தாராபாய் இழந்த பகுதிக்காக ஓர் போராட்டம் மேற்கொண்டார்.
3.அதன் படி 50-ஆயிரம் குதிரை மற்றும் காலாட்படையுடன் ஹைதராபாத் அரசுக்கு எதிராக போர் செய்தார்.
4.பின்னர் கோல்ஹாபூரைத் தலைநகராகக் கொண்டு தராபாய் ஒரு அரசை ஏற்படுத்தினார்.
5. இதுவும் 1714-ல் வீழ்த்தப்படவே மனம் உடைந்தார் தாராபாய்.
6. பின்னர் 1761-ல் மறைந்தார். 

(i) கிழக்கிந்திய கம்பெனியாரின் தலைமை  நிர்வாக  அதிகாரியின்  அலுவலகம்  அமைய பெற்றிருக்கும்  இடம் மாகாணம். ஆகும்.
(ii) அவ்விதத்தில்  சென்னை , பம்பாய் , கல்கத்தா  ஆகியவை மாகாணங்கால்  ஆகும்.
(iii) பின்னர்  இம் மாகாணங்களை  நிர்வகிப்பதில்  சிரமங்கள் ஏற்பட்டதால் மத்திய மாநிலம் ஒருங்கிணைத்த மாநிலம் போன்ற  பிராந்தியங்கள்  உருவாக்கப்பட்டன.                        
           

(i) இராமானந்தர் வைணவத்தை போதித்தவர்.
(ii) வைணவத்தின் முற்போக்கான மாற்றங்களை ஏற்படுத்தி கடவுளின் முன் அனைவரும் சமம் என்ற கொள் கையைப் போதித்தார்.
(iii) சாதிமுறை மற்றும் மதத்தின் பாதுகாவலர்கள் எனக் கூறிக் கொள்ளும் பிராமணர்களின் மேலாதிக்கத்தை எதிர்த்தார்.  

ஹூணர்களின் தோற்றம் குறித்து உறுதியாக எதுவும் தெரியவில்லை
ரோமானிய வரலாற்றாளர்கள் டாசிடஸின் கூற்றுப்படி அவர்கள் காஸ்பியன் கடல் அருகில் வாழ்ந்த பழங்குடி இனக்குழுக்கள்.
ரோமாபுரி பேரரசின் வீழ்ச்சிக்கு காரணமாக இருந்தவர்கள், அட்டிலாவின் தலைமையில் திரண்ட இவர்கள் கொடுங்கோன்மைக்கு பெயர் பெற்றவர்கள்.

பண்டமாற்று முறை என்பது தனக்கு தேவைக்கு போக அதிகமாக பொருளை பிறரிடம் கொடுத்துவிட்டு தன்னிடம் இல்லாத தனக்கு தேவையான பொருளை இதற்கு பதிலாக பெற்றுக்கொள்வது பண்டமாற்று முறை எனப்படும். வணிகத்தில் நாணயங்கள் பயன்படுத்தப்பட்டாலும் பண்டமாற்று முறையே அதிக அளவில் பழக்கத்திலிருந்தது. 

(i) நிலம், நெருப்பு, காற்று, மழை, இடி மின்னல் போன்ற இயற்கை சக்திகளை ரிக் வேதகால மக்கள் வழிபட்டனர்.
(ii) பிருதிவி-பூமி, அக்னி -நெருப்பு, வாயு-காற்று, வருணன்-மழை, இந்திரன்-இடி மின்னல் ஆகிய கடவுளர்கள் ரிக் வேத காலத்தில் புகழ் பெற்றிருந்தனர்.
(iii) ஆதித்தி, உஷஸ் போன்ற பெண் கடவுளரும் இக்காலத்தில் வழிபட்டனர்.
(iv) ஆலயங்களோ, சிலை வழிபாடோ, முந்தைய வேதகாலத்தில் இல்லை. வழிபாட்டின் போது பல்வேறு சடங்குகள் பின்பற்றப்பட்டன.

1. மொக்ஞ்சாதாரோவின் சிறப்புக்குரிய பொது இடம் முற்றத்துடன் கூடிய பெரிய குளியல் குளமாகும்.
2. குளத்தில் நான்கு பக்கங்களிலும் நடை பாதை மற்றும் படிக்கட்டுகள் அமைக்கப்பட்டுள்ளன.
3. உடைகள் மாற்றும் அறைகள், மற்றும் தண்ணீர் உள்ளே வர, கழிவுநீர் வெளியேற வடிகால் வசதி இருந்தது.
4. இக்குளம் சடங்குகளின்போது குளிப்பதற்கு வசதியாக அமைக்கப்பட்டிருக்கலாம்.

1. மேவார், அரசரான ராணா உதய்சிங் சித்தூரை இழப்பதற்கு முன்னர் கடுமையாகப் போரிட்டார். ஆறுமாதகால முற்றுகைக்குப் பின்னர் சித்தூர் கைப்பற்றப்பட்டது.
2. ராணா உதய்சிங் குன்றுகளுக்குள் பின்வாங்க அவரின் தளபதிகளான ஜெய்மால், பட்டா ஆகியோர் போரைத் தொடர்ந்து நடத்தினர்.
3. இப்போரில் கொல்லப்பட்ட ஜெய்மால், பட்டா ஆகியோரின் துணிச்சலைக் கண்டு பெரும் வியப்படைந்தார் அக்பர்.
4. தளபதிகளை சிறப்பிக்கும் வகையில் ஆக்ரா கோட்டையின் பிரதான வாசலில் அவர்களின் சிலைகளை நிறுவினார்.

(i) சார்லஸ்  உட்டின் கல்வி அறிக்கை 1854 இல் ஆரம்ப கல்வி முதல் உயர்நிலைப் பள்ளியையும்  கல்லூரி  படிப்பையும் உள்ளடக்கிய ஒருவிரிவான  வரைவாகும்.
(ii) பொதுக்கல்வி  துறை துவங்கப்பட்டு மூன்று மாகாண தலைநகரங்களிலும் ஒரு பல்கலைக்கழகம் நிறுவப்பட்டது.
(iii) இதன் தொடர்ச்சியாக 1857 இல்  சென்னை  பல்கலைக்கழகமும் , பம்பாய் , கல்கத்தா பல்கலைக்கழகமும்  தோற்றுவிக்கப்பட்டன.
(iv) டல்ஹெள சி  தாய் மொழி கல்வி நிலையங்கள் உருவாவதை ஆதரித்தார்.                                     

(i) சோழர் காலத்தில் வரிகள் பெரும்பாலும் பொருள்களாகவே வசூலிக்கப்பட்டன.
(ii) அதில் முக்கிய வரி குடிமைவரி ஆகும்.
(iii) மேலும் இறை காணி கடன், குறைகட்டின காணிகடன் கடமை போன்ற வரிகள் வசூலிக்கப்பட்டது.
(iv) விளை பொருளாக வசூலிக்கப்படுவது இறைகட்டின நெல்லு எனப்படும்.
(v) பாசனக் குளங்களை பழுதுபார்க்க வசூலிக்கப்படுவது ஏரி ஆயம் எனப்படும்.

(i) ரஸியா பேரரசர் இல்துமிஷின் மகள்.
(ii) ரஸியா அரியணை ஏறுவதற்கு துருக்கிய பிரபுக்கள் கடும் எதிர்ப்பு தெரிவித்தனர்.
(iii) ஏராளமான தடைகளை கடந்து ரஸியா பேரரசியாக பதவி ஏற்றார். பொதுமக்கள் ஆதரவும் அவருக்கு இருந்தது.
(iv) "ஜலாலுதீன் யாகுத்" என்ற ஓர் அபீசினிய அடிமையை குதிரை லாயத் தலைவராக நியமித்தார். இதை துருக்கிய பிரபுக்கள் விரும்பவில்லை.
(v) யாகுத்துக்கும் அரசி ரசியாவுக்கம் இருந்த நெருக்கத்தை விரும்பாத பிரபுக்கள் அரசியை பதவி நீக்கம் செய்ய அதற்கான நேரத்தை எதிர்பாத்துக் கொண்டிருந்தனர்.
(vi) தெற்கு பஞ்சாபில் கலகக்கார ஆளுநர் அல்துனியாவைத் தண்டிப்பதற்கு அவர் நடவடிக்கை மேற்கொண்டிருந்த சந்தர்ப்பத்தைச் சதிகாரர்கள் பயன்படுத்தி அவரை ஆட்சியிலிருந்து அகற்றினர்.

குப்தரின் நிர்வாக முறை:
குப்தரின் ஆட்சியில் அரசியல் அதிகார படிநிலைகள் காணப்பட்டன. வழங்கப்பட்டன. பட்டங்கள் மேலதிகாரம், கீழ்ப்படிதல் ஆகிய உறவுகளின் வழியாக அதிகார படிநிலைகளை அறிய முடிகிறது.
அமைச்சர்கள், அதிகாரிகள்:
முத்திரைகள் கல்வெட்டுகள் போன்றவற்றில் பதிவிடப்பட்டுள்ளவை அதிகாரிகளின் படிநிலைகளும் அவர்களது படிநிலைகளும் ஆகும்.
அமைச்சர் குழு.
குப்த அரசர்களுக்கு ஒரு அமைச்சர் குழு உதவி புரிந்து அலகாபாத் கல்வெட்டு சபா என்ற ஒரு குழு குறித்து கூறுகிறது.

திணைக் கோட்பாட்டின் பின்புலத்தின் தமிழகம் குறிஞ்சி, முல்லை, மருதம், நெய்தல், பாலை எனும் ஐந்து முக்கிய நிலப்பரப்புகளாகப் பிரிக்கப்பட்டிருந்தது.
குறிஞ்சி - மலையும் மலை சார்ந்த பகுதியுமாகும்
முல்லை - காடும் காடு சார்ந்த பகுதியுமாகும்.
நெய்தல் - கடலும் கடல் சார்ந்த பகுதியுமாகும்.
பாலை - மணலும் மணல் சார்ந்த வறண்ட பகுதியுமாகும்.
 

சிந்து நாகரிகமும் அதன் சமகால பண்பாடுகளும் இந்தியாவிலும் பாகிஸ்தானிலுமாக 1.5 மில்லியன் ச.கிலோ மீட்டர் பரப்பளவில் உள்ளன.
எல்லைகள்:
1. மேற்கில் பாகிஸ்தான் ஈரான் எல்லையில் அமைந்துள்ள சட்காஜென்டோர் குடியிருப்புகள்,
2. வடக்கில் ஷார்ட்டுகை(ஆப்கானிஸ்தான்)
3. கிழக்கில் ஆலம் புர்ஜிர் (உத்தரபிரதேசம்)
4. தெற்கில் தைமாபாத் (மஹாராஷ்டிரம்)
எனது சிந்து நாகரீகப்பகுதிகளின் எல்லைகளாக வரையறுக்கப்பட்டுள்ளன.

1. இந்தியா அரசியல் வரலாற்றில் முதன் முறையாக ஐரோப்பியர் இந்திய அரசர்களை வென்று அவர்களின் பகுதிகளைக் கைப்பற்றினர்.
2. இந்திய அரசர்கள் எப்போதும் பிரிந்திருந்தார். அதை ஐரோப்பியர் சாதகமாக்கிக் கொண்டனர்.
3. போரிடுவதில் ஐரோப்பியர் புதிய முறைகளைக் கைக்கொண்டனர். வெடிமருந்தும், வலிமை வாய்ந்த பீரங்கிப் படையும் முக்கிய பங்கு வகித்தன.
4. போர்த்துகீசியரால் அராபியரின் வணிக முற்றுரிமையைக் கட்டுப்படுத்த முடிந்தது. ஆனால் உண்மையில் அது அவர்களுக்கு உதவவில்லை. மாறாக அது ஆங்கிலேயருக்குப் பயனளித்தது. ஆங்கிலேயர் கடற்கொள்ளையரை அழித்து கடற்பயணத்தைப் பாதுகாப்பானதாக ஆக்கினர்.
5. தாங்கள் கைப்பற்றிய பகுதிகளில் ஐரோப்பியருக்கும் இந்தியருக்கும் இடையிலான திருமணங்களைப் போர்த்துகீசியர் ஊக்குவித்ததன் விளைவாக ஒரு புதிய யூரேசிய இனக்குழு உருவானது. இவர்கள் பின்னாளில் ஆப்பிரிக்காவிலும் ஆசியாவிலுமிருந்த போர்த்துக்கீசியரின் காலனிகளுக்கு அழைத்துச் செல்லப்பட்டனர்.
6. சென்னை சாந்தோம் போர்த்துக்கீசியரின் வருகைக்கான முக்கியச் சான்றாக உள்ளது. போர்த்துக்கீசியர் கருப்பர் நகரம் (Black Town) என்று மயிலாப்பூரை அழைத்தனர். (ஆங்கிலேயர் கருப்பர் நகரம் என்று ஜார்ஜ் டவுணை அழைத்தனர்).
7. கார்ட்ஸ் (Cartaz) என்ற பெயரில் போர்த்துகீசியர் வழங்கும் பாதுகாப்பை மற்றவர்கள் ஏற்றுக் கொள்ள வேண்டும். இல்லையெனில் வன்முறை மூலம் வணிகத்திற்கு இடையூறு செய்யப்போவதாக பயமுறுத்துவர். கார்ட்ஸ் முறையில் போர்த்துகீசியர் வணிகரிடமிருந்து பணம் பறித்தனர். கடற்கொள்ளையர்களுக்கு எதிராக தாங்கள் பாதுகாப்பு வழங்குவதாக கூறிக்கொண்டனர்.     

(i) சூபியிஸம் நகர்ப்புறங்களிலும் கிராமப் புறங்களிலும் வேர் கொண்டது.
(ii) சமூக, அரசியல் பண்பாட்டுத் தளங்களிலும் தாக்கத்தை ஏற்படுத்தியது.
(iii) அனைத்து விதமான மதச் சம்பிரதாயம், பழமைவாதம், வெளிவேடம் ஆகியவற்றை எதிர்த்தது.
(iv) ஆன்மீகப் பேரின்ப நிலையை மட்டும் இலக்காகக் கொண்ட, புதிய உலக ஒழுங்கை உருவாக்க ஆசை கொண்டது.
(v) அரசியல் ஆதாயத்திற்க்காக மோதிக் கொள்வதே இயல்பாக இருந்த ஒரு சூழலில், போர்களாலும் போட்டிகளால் சூழல் பாழ்பட்டுக் கிடந்த நிலையில் சூபிகள் அமைதியையும், மகிழ்ச்சியையும் நிலை நாட்டப் பணியாற்றினார்.
(vi) சூபிகளின் மகத்தான பங்களிப்பு இந்துக்களுக்கும், முஸ்லீம்களுக்கும் இடையேயான வெறுப்பின் கூரிய முனைகளை மழுங்கடித்து அவர்களிடையே சகோதரத்துவத்தையும், ஐக்கியத்தையும் ஏற்படுத்தியது. 

குஷாணர்கள் காலத்தில் நிலவிய பெருமளவிலான படைப்பாற்றல் காரணமாக கலையும், இலக்கியமும் செழித்து இருந்தன. கனிஷ்கரும் கலை, இலக்கியத்தில் ஆர்வமிக்கவராய் இருந்ததால் பல படைப்புகள் உருவாயின.
கலை - மகாயான புத்தமதம்:
கனிஷ்கர் காலத்தில் கலை வளர்வதற்கு மஹாயான புத்தமதப்பிரிவும் ஒருகாரணமாகவும். மகாயான பிரிவு புத்தரை கடவுளாக சித்தரித்தது. உருவ வழிபாட்டை ஆதரித்தது. புத்தரை மனித வடிவில் போன்ற சிலைகள் வடிவமைக்கப்பட்டன.
புத்தரின் சிலைகள்:
குறிப்பாக தட்சசீலத்திலும், வடமேற்கு பகுதிகளில் செதுக்கப்பட்ட புத்தரின் சிலைகள் கண்ணியமான ஆடைகளாலும், தேவதூதர்களாலும், இலைகளாலும் சூழப்பட்டிருப்பது போன்று வடிமைக்கப்பட்டன.
மதுரா அருகே செம்மணர்கல்லில் மிக நுட்பமாக செதுக்கப்பட்ட புத்தரின் சிலைகள் இக்காலகட்ட சிற்பக்கலையின் உச்சம் ஆகும்.
குகைகள்:
அஜந்தா குகைகள் முதல் மும்பையின் கன்ஹரி குகைகள் வரை பௌத்தர்கள் பாறைகளைக் குடைந்த குகைகள் அமைத்தனர்.
இலக்கியம்:
i) பௌத்த ஆசான் நாகார்ஜுனர், பௌத்த தத்துவஞானிகள் அஸ்வகோஷர், பார்ஸ்வர் வசுமித்திரர், போன்றோரின் புரவலராக பேரரசர் கனிஷ்கர் திகழ்ந்தார்
ii) மாபெரும் நாடகாசிரியர் பாசன், பெரும்பாலும் இந்தக் காலத்தை சேர்ந்தவராவார்.
iii) இந்து மத நூல்களில் மனு ஸ்மிருதி, வாத சயாயனரின் காமசூத்ரம், கௌடில்யரின் அர்த்த சாஸ்த்திரம் அழுகிய நூல்கள் இதே பொ.ஆ. 2ம் நூற்றாண்டில் தான் இறுதி வடிவம் பெற்றன என்பதை அறிகிறோம்.

அரசும் சமூகமும்:
சுல்தானிய அரசு முறையானதோர் இசுலாமிய அரசாகக் கருதப்பட்டது. சுல்தான்கள் பலரும் கலிபாவின் தலைமையை ஏற்பதாக கூறினாலும் அவர்கள் முழு அதிகாரமுள்ள ஆட்சியாளர்களாக விளங்கினார்.
நீதிமன்ற தலைவராக:
1. ராணுவத் தலைவர் என்ற வகையில் தலைமைத் தளபதியாக மன்னர் இருந்தனர்.
2. நீதி நிர்வாக தலைவர் என்ற வகையில் மேல்முறையீட்டு உச்ச நீதிமன்றமும் அவர்தான். சுல்தான்கள் தங்களை கடவுளின் பிரதிநிதியாகக் கருதினர்.
பேரரசு:
முகமது-பின்-துக்ளக் காலத்தில் ஒரு சில சிறிய பகுதிகளைத் தவிர காஷ்மீர் முதல் கேரளம் உள்பட இந்தியா முழுவதும் டில்லியின் நேரடி ஆட்சிக்கு உட்பட்டது.
வாரிசுரிமை:
வாரிசுரிமை வரையறுக்கப்படவில்லை. வாரிசுரிமை போட்டி வழக்கமாக நடந்தது.
வரி:
1. 'இக்தா' உரிமையாளர்கள் வரி வசூலித்தனர். குறிப்பிட்ட சில பகுதிகளை தங்களின் நேரடிக்கட்டுப்பாட்டில் (கலிஸா) வைத்துக் கொண்டனர்.
2. உற்பத்தி பொருளில் பாதி என்ற அடிப்படையில் நிலவரி கடுமையாக விதிக்கப்பட்டது. இது விவசாயிகளை கிளர்ச்சி செய்ய வைத்தது.
முக்தி:
மாகாண ஆளுநர்கள் முக்தி எனப்பட்டனர்.
வாயுக்கள்:
1. தொடக்க காலத்தில் துருக்கியர்கள் மட்டுமே பிரபுக்களாக இருந்தனர். மதத்திற்கு அப்பாற்பட்டு பிரபுக்கள் வகுப்பினர் அனைவரும் செழிப்பான சமூக பொருளாதார வாழ்க்கையை அனுபவித்தனர்.
2. இசுலாமியர்களுக்கு நிகராக ராய், ராணா, நாகூர், ஷா, மஹதா, பண்டிட் போன்ற அரசு பட்டங்கள் இந்துக்களுக்கும் வழங்கப்பட்டது" என்ற பரணியின் குறிப்பிலிருந்து அறியப்படுகிறது. இது இசுலாமியர்களின் நிர்வாகச் சிறப்பிற்கு எடுத்துக்காட்டாகும்.

(i) பல்லவர்களின் கப்பல் சார்ந்த செயல்பாடுகள் வாணிபம் சார்ந்தே இருந்தன.
(ii) பல்லவர் கால வணிகர்கள் வெளிநாடுகளோடு வணிகம் மேற்கொண்ட வணிகர்களின் குழு "நானாதேசி" ஆகும். "நானாதேசியின்" செயல்பாடுகள் தென்கிழக்கு ஆசிய நாடுகள் முழுவதும் விரிந்து பரந்திருந்தது.
(iii) இதன் தலைவர் பட்டன்சாமி, பட்டணக்கிழார், தண்டநாயகன் என்ற பெயர்கள் கல்வெட்டுக்களில் காணப்படுகின்றன.
(iv) தென்கிழக்கு ஆசிய நாடுகளோடு கடல் கடந்த வாணிகத்தில் பல்லவர் ஈடுபட்டிருந்தனர். அப்பகுதியில் இக்காலத்தில் காம்போஜா, சம்பா, ஸ்ரீவிஜயா (தெற்கு மலேசிய தீபகற்பமும் சுமத்ராவும்) மூன்று முக்கிய அரசுகள் இருந்தன.
(v) மேற்கு கடற்கரையில் மேலை நாடுகளுடனான வணிகத் தொடர்பில் இந்திய வணிகரைக் காட்டிலும் வெளிநாடுகளைச் சேர்ந்த அரேபிய வணிகர்களே முன்னிலை வகித்தனர்.
(vi) அயல் நாடுகளுக்குச் சரக்குகளைச் சுமந்து சென்ற இந்திய வணிகர்கள் நாளடைவில் ஏனைய வெளிநாட்டு வணிகர்களுக்குச் சரக்குகளை வழங்குபவர்களாக மாறினர்.
(vii) மேலை நாடுகளுடனான செய்தித் தொடர்பு நேரடியாக இல்லாமல் அராபியாவின் வழியாக அமைந்தது.
மேற்கண்டவாறு பல்லவர்களின் கப்பல் சார்ந்த செயல்பாடுகளை வரையறுத்துக் கூறலாம்.

மகாவீரர் மறைவிற்குப்பின் 500 ஆண்டுகள் கழித்து சுமார் பொ.ஆ. 79-82ல் சமணத்தில் திகம்பரர்கள் என இரு பிரிவுகள் தோன்றின.
திகம்பரர்கள்:
மகதம் கடும் பஞ்சத்தால் பாதிக்கப்பட்டபோது பத்ரபாஹீ தலைமையில் சில சமணத் துறவிகள், தமது கடும் விரதங்களைத் தொடர்ந்து பின்பற்றுவதற்காகத் தெற்கு சென்றார்கள். அவர்கள் திகம்பரர்கள் (வெளியை ஆடையாக அணிந்தவர் அல்லது நிர்வாணமானவர்) என்று அழைக்கப்பட்டார்கள். அவர்கள் உடைகள் ஏதுமின்றி இருந்தார்கள்)
ஸ்வேதாம்பரர்கள்:
ஸ்தூலபத்திரர் தலைமையில் மகதத்திலேயே இருந்தவர்கள் ஸ்வே தாம்பரர்கள் என அழைக்கப்பட்டனர். இவர்கள் வெள்ளை ஆடையை உடுத்தினார்கள். இந்த பிரிவு மகதத்தில் சமணத்தைப் பலவீனப்படுத்தியது.
பாடலிபுத்திர மாநாடு:
பத்ரபாகு மரணமடைந்த பிறகு ஸ்தூலபுத்திரர் பாடலிபுத்திரத்தில் ஒரு பெரிய மாநாட்டை நடத்தினர். 12 அங்கங்களைக் கொண்ட சமண நெறிமுறைகளை தொகுத்தது.

1. இந்தியாவின் வடமேற்கு பகுதியிலும், பாகிஸ்தானிலும் பொ.ஆ.மு . 3000 கால அளவில் தோன்றிய நாகரிகங்களும் பண்பாடுகளும் மொத்தமான சிந்து நாகரிகம் எனப்படும்.
2. இந்நாகரிகம் அடையாளம் காணப்பட்ட முதல் இடம் ஹரப்பா என்பதால் அது ஹரப்பா நாகரீகம் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
3. ஹரப்பா நாகரிகம் பல்வேறு கட்டங்களாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. தொடக்க கால ஹரப்பா, முதிர்ச்சி அடைந்த ஹரப்பா, பிற்கால ஹரப்பா என மூன்று கட்டங்களாகப் பிரிக்கப்படுகிறது.
4.ஒரு நகரப் பண்பாட்ற்க்கான கூறுகள் முதிர்ச்சி பெட்ரா ஹரப்பாவின் காலத்தில் இருந்தது. 
5. சிந்து சமவெளியை சுற்றிலும் அகழ்வாய்வு செய்து பல இடங்களில்  நாகரீக அடையாளம் கிடைத்தாலும் முதன் முதலில் ஹரப்பா என்ற இடத்தில் இந்நாகரிக அடையாளம் கிடைத்தால் இது ஹரப்பா நாகரிகம்  என அழைக்கப்படுகிறது.