1. விண்டோஸ் இயக்க அமைப்பின் ஒரு மாற்று திறந்த மூல அமைப்பாக ரியாக்ட் OS விளங்குகின்றது.
2. விண்டோஸ் கொள்கையின் அடிப்படையில் உருவாக்கப்பட்டது.
3.மைக்ரோசாஃப்டின் எந்தக் குறிமுறையும் பயன்படுத்தப்படவில்லை.

யூனிக்ஸ் என்பது பல்பணி, பல பயனர் இயக்க அமைப்புகளின் ஒரு குடும்பமாகும், அது AT & T பெல் லேப்லிருந்து ஆரம்பிக்கப்பட்டது. இது 1970 களில் கென் தாம்ப்சன் மற்றும் டென்னிஸ் ரிட்சி ஆகியோரால் உருவாக்கப்பட்டது.  

யுனிக்ஸ் 
மைக்ரோசாஃபட் விண்டோஸ் 
லினக்ஸ் 
iOS 
அண்ட்ரைடு  

பல் பணியாக்கம் என்பது இயக்க அமைப்பு அம்சங்களில் ஒன்றாகும்.பல செயலாக்க செயல்முறை (வேலை) இரண்டு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட செயலிகளைக் கொண்டுள்ளது.செயலாக்கம் இணையாக செயல்படுவதால் இது இணையாக்க செயலி ஆகும்.

இயக்க அமைப்பு பயனருக்கு மூன்று நிலை பாதுகாப்பை வழங்குகிறது.
(i) கோப்பு நிலை 
(ii) அமைப்பு நிலை 
(iii) வலை நிலை 

"வரைகலை பயனர் இடைமுகம்"(GUI) சன்னல் திரை அடிப்படையிலான,நேரடியாக உள்ளீட்டு/வெளியீடுகளை கையாள்வதற்கும் பட்டிகளிலிருந்து தேர்வு செய்வதற்கும் தேர்ந்தெடுப்பதற்கு தேவையான சுட்டும் கருவிகளைக் (Pointing devices) கொண்டது.

(i) நினைவகத்தின் எந்த பகுதியைத் தற்போது யார் பயன்படுத்துகிறார்கள் என்று தொடர்ந்து கண்காணித்தல்.
(ii) நினைவகத்திற்கு உள்ளேயும்,வெளியேயும் நகரும் செயல்முறைகள் மற்றும் தரவுகளைத் தீர்மானித்தல்.
(iii) முதன்மை நினைவகத்தில்,நிரல்களுக்கு தேவையான நினைவகத் தொகுதிகளை ஒதுக்கிடுதல் மற்றும் நீக்கம் செய்தல்.(பயனற்ற தரவுகளின் தொகுப்பு).

அண்ட்ராய்டு என்பது ஓர் மொபைல் இயக்க அமைப்பு. லினக்ஸ் இயக்க அமைப்பை அடிப்படையாகக் கொண்டு கூகுள் உருவாக்கிய மொபைல் சாதனங்களுக்காக வடிவமைக்கப்பட்டுள்ளது.
கூகுள் மேலும் தொலைக்காட்சிக்கான  அண்ட்ராய்டு டிவி, கார்களுக்கு அண்ட்ராய்டு ஆட்டோ, கடிகாரங்களுக்கும் அண்ட்ராய்டு மணிக்கட்டு, ஒவ்வொன்றும் சிறப்பு பயனர் இடைமுகத்துடன் உருவாக்கியுள்ளது.
அண்ட்ராய்டின் மாறுபாடுகள் விளையாட்டு பணியகம், டிஜிட்டல் கேமராக்கள், தனிநபர் கணினி இதர மின்னணுக் கருவிகளில் பயன்படுத்தப்படுகின்றன.    

iOS ஓர் மொபைல் இயக்க அமைப்பாகும்.
ஆப்பிள் இன்க் நிறுவனம். பிரத்தியேகமாக அதன் வன்பொருளுக்கென உருவாக்கியது.
ஐபோன், ஐபாட் டச் போன்ற மொபைல் சாதனங்களில்  பல்வேறு  பணிகளை செயல்படுத்துவது இந்த இயக்க அமைப்பாகும்.
இது அண்ட்ராய்டுக்குப் பின்னர் உலகளாவிய அளவில் இரண்டாவது மிகப் பிரபலமான மொபைல் இயக்க அமைப்பாகும்.  

1.''செயல்முறை'' என்பது கணிப்பொறிச் செயலாக்க பணியின் ஒரு அலகு நிரல் ஆகும்.
2. ஒரு செயல்முறையை உருவாக்குதல், நீக்குதல் மற்றும் அவை ஒன்றோடென்று தொடர்பு கொண்டு ஒத்திசைவாக செயல்படத் தேவையான வழிமுறைகளை வகுத்தல் ஆகிய செயல்களை உள்ளடக்கியது ''செயல் மேலாண்மை'' எனப்படும். 

ஒரு பயன்பாட்டை உருவாக்குவதற்கு, பயனர்க்கு இயக்க அமைப்பை பற்றிய அறிவு அவசியமாகிறது. ஆனால் வன்பொருளின் உள் கட்டமைப்பை பற்றி அறிந்திருக்க வேண்டியதில்லை.
2. இயக்க அமைப்பு அனைத்து மென்பொருள் மற்றும் வன்பொருள்களை நிர்வகிக்க உதவுகிறது.
3. பயனருக்கும் வன்பொருளுக்குமிடையே இடைமுகமாக செயல்படுவது இயக்க அமைப்பின் அடிப்படைத் தேவையாகும்.
4. இயக்க அமைப்பு ஒரு மொழிப் பெயர்ப்பியாக செயல்பட்டு. பயனர் எழுதும் நிரலை கணிப்பொறி புரிந்துகொள்ளும் இயந்திர மொழியாக (இருநிலை எண்கள்) மாற்றி செயலாக்கம் செய்து, இயக்க அமைப்பிற்கு மீண்டும் திருப்பி அனுப்புகிறது.
5. இயக்க அமைப்பு, செயலாக்கம் செய்த தகவல்களை பயனர் படிக்கக்கூடிய வடிவில் மாற்றியமைக்கிறது.  

ஒரு கணிப்பொறியின் செயலிக்கு, தேவையான செயல்முறைகளை ஒதுக்கீடு செய்வதற்கு கீழ்காணும் நெறிமுறைகள் (Algorithms) முதன்மையாகபின்பற்றப்படுகின்றன.
1. முதலில் வந்தது முதலில் செல்லும் (FIFO)
2. சிறியது முதலில் (Shortest Job First) 
3. வட்ட வரிசை (Round Robin)
4.முன்னுரிமைக்கு ஏற்ப (Based on Priority)
1.முதலில் வந்தது முதலில் செல்லும் (FIFO- First In First Out):
முதலில் வந்தது முதலில் செல்லும் நெறிமுறை என்பது வரிசை நுட்பத்தை (Queuing Technique) அடிப்படையாக கொண்டது. நுட்ப ரீதியாக, வரிசையில் நுழையும் செயல்முறை முதலில் CPU -யில் செயல்படுத்தப்படும், அடுத்தடுத்து தொடர்கிறது. வரிசையின் அடிப்படையில் செயல்முறை செயல்படுத்தப்படுகின்றன.
2.  சிறியது முதலில் (Shortest Job First): இந்த நெறிமுறை, மைய செயலகத்தால் இயக்கப்படும் ஒரு வேலையின் அளவை அடிப்படையாக கொண்டது.
3.  வட்ட வரிசை (Round Robin): வட்ட வரிசை திட்டமிடல் "நேரப் பகிர்வு அமைப்பு"-களுக்கு (Time Sharing System) சிறப்பாக வடிவமைக்கப்பட்ட நெறிமுறை ஆகும். சுழற்சி முறையில், ஒவ்வொரு பணிக்கும், ஒரு குறிப்பிட்ட நேரம் ஒதுக்கப்படும்.
4.  முன்னுரிமைக்கு ஏற்ப (Based on Priority): கொடுக்கப்பட்ட வேலை முன்னுரிமை அடிப்படையில் ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. மற்ற வேலைகளை விட அதிக முன்னுரிமை கொண்டிருக்கும் வேலை மிகவும் முக்கியமானது.

நேரம் பகிர்தல் இயக்க அமைப்பின் நன்மைகள் :
1. ஒரே நேரத்தில் பல பணிகளை அல்லது செயல்களைச் செயல்படுத்துகிறது.
2. பல பயன்பாடுகள் தங்குதடையின்றி குறிப்பிட்ட நேர இடைவெளியில் இயக்கப்படுகின்றன.
தீமைகள்:
(i) அதிக வளங்களை எடுத்துக் கொள்வதால் சிறப்பான இயக்க அமைப்பு தேவை.
(ii) அதிக பயனர்களாலும், பல்வேறு பயன்பாடுகள் ஒரே நேரத்தில் இயக்கப்படுவதாலும் சில நேரங்களில் இயக்க அமைப்பு செயல் இழக்க நேரிடலாம்.

நன்மைகள்:
இலவசமாக பயன்படுத்த, விநியோகிக்க மற்றும் மாற்றிடக் கூடியதாகும்.
உருவாக்கிய மூல நிறுவனத்தையோ அல்லது உருவாக்கிய அறிஞரையோ  சார்ந்திருப்பதில்லை. நிறுவனம் இயங்கவில்லை என்றாலும் இயக்க அமைப்பின் குறிமுறை தொடர்ந்து இருக்கும் மற்றும் அதன் பயனர்களால் மேலும் புதுப்பிக்கப்படும்.
தீமைகள்:
வணிக தனி உரிம இயக்க அமைப்புகள் போல பயனர் எளிதாக பயன்படுத்த முடியாது.
திறந்த மூல இயக்க அமைப்பு மற்றும் தனி உரிம இயக்க அமைப்பு இரண்டிலும் இயங்கக் கூடிய பயன்பாட்டு மென் பொருள்கள் குறைவு.
எனவே திறந்த மூல இயக்க அமைப்புக்கு மாறினால், தனி உரிம இயங்கு தளத்தில் இயங்கும் மென்பொருள்களின் ஒத்தியங்கும் பகுப்பாய்வை மேற்கொள்ளுதல் வேண்டும்.
திறந்த மூல இயக்க அமைப்புகளின் உருவாக்கம் இணையாக சென்று கொண்டிருக்கும். இது எந்த பதிப்பில் எந்த வகையான செயல்பாடு உள்ளதெனக் குழப்பத்தை ஏற்படுத்தும்.
திறந்த மூல இயக்க அமைப்புகள் மிகப்பெரிய உறுதுணையாக இருப்பிதில்லை.
தற்போது கிடைக்க கூடிய வன்பொருள்கள் திறந்த மூல இயங்கு தளங்களில் ஒத்துப் போவதில்லை.
 

பரவல் இயக்க அமைப்பு :
டிஜிட்டல் பிணையும் (இணைய தளம் / உள்வலை வழியாக உலகெங்கிலும் பல இடங்களில் சேமிக்கப்பட்டு செயலாக்கப்பட்ட தரவு மற்றும் பயன்பாட்டுகளை இந்த அம்சம் கவனித்து கொள்கிறது.
பரவல் இயக்க அமைப்பானது உலகெங்கிலும் உள்ள எந்த கணினியில் இருக்கும் கோப்புகளை அணுகுவதற்கு பயன்படுத்தப்படுகிறது. பயனர் வெவ்வேறு இடங்களில் இருந்து தரவைக் கையாள முடியம். பயனர்கள் தங்கள் சொந்தக் கணினியில் உள்ள கோப்புகளைக் கையாளுவதைப் போன்று உணருவர்.
பரவல் இயக்க அமைப்பின் நன்மைகள்:
1. ஒரே இடத்தில் உள்ள ஒரு பயனர். வலைப்பின்னல் உள்ள மற்றொரு இடத்திலுள்ள எல்லா வளங்களையும் பயன்படுத்தலாம்.
2. பல கணினி வளங்களை வலைப்பின்னலில் எளிதாக இணைக்க முடியும்.
3. வாடிக்கையாளர்களுடன் உள்ள தொடர்புகளை மேம்படுத்துகிறது.
4. புரவலன்/புரவலர் (Host) கணினியில் உள்ள சுமையைக் குறைக்கிறது.