கணிப்பொறி பயன்படுத்தும் முக்கிய இயக்க அமைப்புகள் பின்வருமாறு:
1. யுனிக்ஸ்
2. மைக்ரோசாஃப்ட் விண்டோஸ் 
3. லினக்ஸ்
4. iOS 
5. அண்ட்ராய்டு 

பல் பணியாக்கம் என்பது இயக்க அமைப்பு அம்சங்களில் ஒன்றாகும்.பல செயலாக்க செயல்முறை (வேலை) இரண்டு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட செயலிகளைக் கொண்டுள்ளது.செயலாக்கம் இணையாக செயல்படுவதால் இது இணையாக்க செயலி ஆகும்.

இயக்க அமைப்பு பயனருக்கு மூன்று நிலை பாதுகாப்பை வழங்குகிறது.
(i) கோப்பு நிலை 
(ii) அமைப்பு நிலை 
(iii) வலை நிலை 

"வரைகலை பயனர் இடைமுகம்"(GUI) சன்னல் திரை அடிப்படையிலான,நேரடியாக உள்ளீட்டு/வெளியீடுகளை கையாள்வதற்கும் பட்டிகளிலிருந்து தேர்வு செய்வதற்கும் தேர்ந்தெடுப்பதற்கு தேவையான சுட்டும் கருவிகளைக் (Pointing devices) கொண்டது.

(i) நினைவகத்தின் எந்த பகுதியைத் தற்போது யார் பயன்படுத்துகிறார்கள் என்று தொடர்ந்து கண்காணித்தல்.
(ii) நினைவகத்திற்கு உள்ளேயும்,வெளியேயும் நகரும் செயல்முறைகள் மற்றும் தரவுகளைத் தீர்மானித்தல்.
(iii) முதன்மை நினைவகத்தில்,நிரல்களுக்கு தேவையான நினைவகத் தொகுதிகளை ஒதுக்கிடுதல் மற்றும் நீக்கம் செய்தல்.(பயனற்ற தரவுகளின் தொகுப்பு).

ஒரு கணிப்பொறியின் செயலிக்கு, தேவையான செயல்முறைகளை ஒதுக்கீடு செய்வதற்கு கீழ்காணும் நெறிமுறைகள் (Algorithms) முதன்மையாகபின்பற்றப்படுகின்றன.
1. முதலில் வந்தது முதலில் செல்லும் (FIFO)
2. சிறியது முதலில் (Shortest Job First) 
3. வட்ட வரிசை (Round Robin)
4.முன்னுரிமைக்கு ஏற்ப (Based on Priority)
1.முதலில் வந்தது முதலில் செல்லும் (FIFO- First In First Out):
முதலில் வந்தது முதலில் செல்லும் நெறிமுறை என்பது வரிசை நுட்பத்தை (Queuing Technique) அடிப்படையாக கொண்டது. நுட்ப ரீதியாக, வரிசையில் நுழையும் செயல்முறை முதலில் CPU -யில் செயல்படுத்தப்படும், அடுத்தடுத்து தொடர்கிறது. வரிசையின் அடிப்படையில் செயல்முறை செயல்படுத்தப்படுகின்றன.
2.  சிறியது முதலில் (Shortest Job First): இந்த நெறிமுறை, மைய செயலகத்தால் இயக்கப்படும் ஒரு வேலையின் அளவை அடிப்படையாக கொண்டது.
3.  வட்ட வரிசை (Round Robin): வட்ட வரிசை திட்டமிடல் "நேரப் பகிர்வு அமைப்பு"-களுக்கு (Time Sharing System) சிறப்பாக வடிவமைக்கப்பட்ட நெறிமுறை ஆகும். சுழற்சி முறையில், ஒவ்வொரு பணிக்கும், ஒரு குறிப்பிட்ட நேரம் ஒதுக்கப்படும்.
4.  முன்னுரிமைக்கு ஏற்ப (Based on Priority): கொடுக்கப்பட்ட வேலை முன்னுரிமை அடிப்படையில் ஒதுக்கப்பட்டுள்ளது. மற்ற வேலைகளை விட அதிக முன்னுரிமை கொண்டிருக்கும் வேலை மிகவும் முக்கியமானது.

1.கைபேசிகள், டேப்ளட்கள் மற்றும் எம்பி 3 பிளேயர்கள் போன்ற மொபைல் சாதனங்கள் டெஸ்க்டாப் மற்றும் லேப்டாப் கணினிகளில் இருந்து வேறுபட்டவை. எனவே அவற்றிற்கு சிறப்பு இயக்க அமைப்புகள் தேவைப்படுகின்றன.
2.பொபைல் சாதனங்களுக்கான இயக்க அமைப்புகள் பொதுவாக முழுமையாக இல்லை டெஸ்க்டாப் மற்றும் மடிக்கணினி கம்ப்யூட்டிற்காக உருவாக்கப்பட்டவை போல் அனைத்தையும் இயக்க முடியாது. எ. கா : ஆப்பிள் iOS மற்றும் கூகிள் ஆண்ட்ராய்டு.  

நன்மைகள்:
இலவசமாக பயன்படுத்த, விநியோகிக்க மற்றும் மாற்றிடக் கூடியதாகும்.
உருவாக்கிய மூல நிறுவனத்தையோ அல்லது உருவாக்கிய அறிஞரையோ  சார்ந்திருப்பதில்லை. நிறுவனம் இயங்கவில்லை என்றாலும் இயக்க அமைப்பின் குறிமுறை தொடர்ந்து இருக்கும் மற்றும் அதன் பயனர்களால் மேலும் புதுப்பிக்கப்படும்.
தீமைகள்:
வணிக தனி உரிம இயக்க அமைப்புகள் போல பயனர் எளிதாக பயன்படுத்த முடியாது.
திறந்த மூல இயக்க அமைப்பு மற்றும் தனி உரிம இயக்க அமைப்பு இரண்டிலும் இயங்கக் கூடிய பயன்பாட்டு மென் பொருள்கள் குறைவு.
எனவே திறந்த மூல இயக்க அமைப்புக்கு மாறினால், தனி உரிம இயங்கு தளத்தில் இயங்கும் மென்பொருள்களின் ஒத்தியங்கும் பகுப்பாய்வை மேற்கொள்ளுதல் வேண்டும்.
திறந்த மூல இயக்க அமைப்புகளின் உருவாக்கம் இணையாக சென்று கொண்டிருக்கும். இது எந்த பதிப்பில் எந்த வகையான செயல்பாடு உள்ளதெனக் குழப்பத்தை ஏற்படுத்தும்.
திறந்த மூல இயக்க அமைப்புகள் மிகப்பெரிய உறுதுணையாக இருப்பிதில்லை.
தற்போது கிடைக்க கூடிய வன்பொருள்கள் திறந்த மூல இயங்கு தளங்களில் ஒத்துப் போவதில்லை.
 

பரவல் இயக்க அமைப்பு :
டிஜிட்டல் பிணையும் (இணைய தளம் / உள்வலை வழியாக உலகெங்கிலும் பல இடங்களில் சேமிக்கப்பட்டு செயலாக்கப்பட்ட தரவு மற்றும் பயன்பாட்டுகளை இந்த அம்சம் கவனித்து கொள்கிறது.
பரவல் இயக்க அமைப்பானது உலகெங்கிலும் உள்ள எந்த கணினியில் இருக்கும் கோப்புகளை அணுகுவதற்கு பயன்படுத்தப்படுகிறது. பயனர் வெவ்வேறு இடங்களில் இருந்து தரவைக் கையாள முடியம். பயனர்கள் தங்கள் சொந்தக் கணினியில் உள்ள கோப்புகளைக் கையாளுவதைப் போன்று உணருவர்.
பரவல் இயக்க அமைப்பின் நன்மைகள்:
1. ஒரே இடத்தில் உள்ள ஒரு பயனர். வலைப்பின்னல் உள்ள மற்றொரு இடத்திலுள்ள எல்லா வளங்களையும் பயன்படுத்தலாம்.
2. பல கணினி வளங்களை வலைப்பின்னலில் எளிதாக இணைக்க முடியும்.
3. வாடிக்கையாளர்களுடன் உள்ள தொடர்புகளை மேம்படுத்துகிறது.
4. புரவலன்/புரவலர் (Host) கணினியில் உள்ள சுமையைக் குறைக்கிறது.