கணிப்பொறி பயன்படுத்தும் முக்கிய இயக்க அமைப்பு பின்வருமாறு:
1. யுனிக்ஸ் 
2. மைக்ரோசாஃப்ட் விண்டோஸ் 
3. லினக்ஸ் 

1. பல் பணியாக்கம் அல்லது பல செயலாக்கம் என்பது இயக்க அமைப்பு அம்சங்களின் ஒன்றாகும். பல செயலாக்க செயல்முறை(வேலை) இரண்டு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட செயலிகளைக் கொண்டுள்ளது.
2. செயலாக்கம் இணையாக செய்யப்படுவதால் இது இணையாக்க செயலி ஆகும்.
3. ஒவ்வொரு செயலாக்கமும் ஒரே வேலையில் வெவ்வேறு பகுதிகளில் அல்லது இரண்டு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட வெவ்வேறு பணிகளைச் செய்கிறது.

இயக்க அமைப்பு பயனருக்கு மூன்று நிலை பாதுகாப்பை வழங்குகிறது.
1. கோப்பு நிலை 
2. அமைப்பு நிலை 
3. வலை நிலை 
1. கோப்பு நிலை:
ஒரு கோப்பினை யார் யார் படிக்க, மாற்ற முடியும் என்பது போன்ற தகவல்களைப் பெற்று அதன்படி கோப்பு அணுக்கத்தைக் (access) கட்டுப்படுத்த வேண்டும். இந்த தகவல்களை, கோப்பினை உருவாக்கியவர் அல்லது கணிப்பொறி நிர்வாகித்து கொடுக்கலாம்.
2. அமைப்பு நிலை:
இதில் ஒரு பயனர் குறிப்பிட்ட கடவுச் சொல்லை கொடுத்தாலொழிய கணிப்பொறியைப் பயன்படுத்த இயலாது.
3. வலை நிலை :
வலை பாதுகாப்பு என்பது சற்று சிக்கலான விஷயம். ஏனென்றால் உலகத்தின் எந்த மூலையில் இருந்தும் கணிப்பொறியை அணுகலாம்.உரிய பாதுகாப்பு அளிக்க பலரும் முயற்சி செய்து வருகின்றனர்.

1. " வரைகலை பயனர் இடைமுகம்" (GUI) என்பது சன்னல் திரை அடிப்படையிலான, நேரடியாக உள்ளீட்டு/ வெளியீடுகளை கையாள்வதற்கும் , பட்டிகளிலிருந்து தேர்வு செய்வதற்கும், தேர்ந்தெடுப்பதற்க்கு தேவையான சுட்டும் கருவிகளைக் (Pointing devices) கொண்டது.
2. வரைகலை பயனர் இடைமுகத்தின் கவரும் வண்ணங்கள் , பயனரை எளிதாக ஈர்க்கின்றன.

1. மைய செயலகத்தின் பயன்பாட்டை மேம்படுத்துகிறது.
2. முதன்மை நினைவகத்தின் வழியாக கணிப்பொறியின் வேகத்தை அதிகப்படுத்துவது.

1. செயலியானது பல்வேறு செயல்களுக்கு இடையில் விரைவாக மாறுகிறது.
2. செயலி வேலையின்றி இருக்கும் நேரத்தைக் குறைக்கின்றது.
தீமைகள்:
1. நம்பகத்தன்மை குறைபாடு.
2. தரவுத் தொடர்பு மற்றும் பாதுகாப்புக் குறைபாடு.

I. நன்மைகள்:
1. இலவசமாக பயன்படுத்த, விநியோகிக்க மற்றும் மாற்றிடக் கூடியதாகும்.
2. உருவாக்கிய மூல நிறுவனத்தையோ அல்லது உருவாக்கிய அறிஞரையோ சார்ந்திருப்பதில்லை. நிறுவனம் இயங்கவில்லை என்றாலும் இயக்க அமைப்பின் குறிமுறை தொடர்ந்து இருக்கும் மற்றும் அதன் பயனர்களால் மேலும் புதுப்பிக்கப்படும்.
II. தீமைகள் :
1. வணிக தனி உரிம இயக்க அமைப்புகள் போல பயனர் எளிதாகப் பயன்படுத்த முடியாது.
2. திறந்த மூல இயக்க அமைப்பு மற்றும் தனி உரிம இயக்க அமைப்பு இரண்டிலும் இயங்கக் கூடிய பயன்பாட்டு மென் பொருள்கள் குறைவு.
3. எனவே திறந்த மூல இயக்க அமைப்புக்கு மாறினால், தனி உரிம இயங்கு தளத்தில் இயங்கும் மென்பொருள்களின் ஒத்தியங்கும் பகுப்பாய்வை மேற்கொள்ளுதல் வேண்டும்.
4. திறந்த மூல இயக்க அமைப்புகளின் உருவாக்கம் இணையாக சென்று கொண்டிருக்கும். இது எந்த பதிப்பில் எந்த வகையான செயல்பாடு உள்ளதெனக் குழப்பத்தை ஏற்படுத்தும்.
5. திறந்த மூல இயக்க அமைப்புகள் மிகப்பெரிய உறுதுணையாக இருப்பிதில்லை.
6. தற்போது கிடைக்க கூடிய வன்பொருள்கள் திறந்த மூல இயங்கு தளங்களில் ஒத்துப்போவதில்லை.

I. பரவல் இயக்க அமைப்பு: டிஜிட்டல் பிணையம் (இணைய தளம்/உள்வலை) வழியாக உலகெங்கிலும் பல இடங்களில் சேமிக்கப்பட்டு செயலாக்கப்பட்ட தரவு மற்றும் பயன்பாடுகளை இந்த அம்சம் கவனித்து கொள்கிறது.
பரவல் இயக்க அமைப்பானது உலகெங்கிலும் உள்ள எந்த கணினியில் இருக்கும் கோப்புகளை அணுகுவதற்கு பயன்படுத்தப்படுகிறது. பயனர் வெவ்வேறு இடங்களில் இருந்து தரவைக் கையாள முடியும். பயனர்கள் தங்கள் சொந்தக் கணினியில் உள்ள கோப்புகளைக் கையாளுவதைப் போன்று உணருவர்.
II. பரவல் இயக்க அமைப்பின் நன்மைகள்:
1. ஓரே இடத்தில் உள்ள ஒரு பயனர், வலைப்பின்னல் உள்ள மற்றோரு இடத்திலுள்ள எல்லா வளங்களையும் பயன்படுத்தலாம்.
2. பல கணினி வளங்களை வலைப்பின்னலில் எளிதாக இணைக்க முடியும்.
3. வாடிக்கையாளர்களுடன் உள்ள தொடர்புகளை மேம்படுத்துகிறது.
4. புரவலன்/புரவலர்(Host) கணினியில் உள்ள சுமையைக் குறைக்கிறது.